COMMENTATIO ad QUAESTIONEM PHYSICAM. 



II 



aqiia duo immergantur fila platinae, cum polis apparatus juncta, Cell. Nicholson et Cir- 

 lisle observarunt gaz oxygenium in filo, quod cum polo positivo apparatus communica*t 

 et gaz Iiydrogenium in filo cum altero polo juncto deponi. Si loco platinae fila sint cu' 

 prea, argcntea altusve metalli, quod facile oxydatur , oxygenium non in filo sub formam 

 gaz observatur , sed cum illo filo sese jungit illudque oxydat (9). 



Non tamen demonstratum eiat , tot gaz quantitates dissolvi , quot ordinario in aqua in- 

 veniuntur. CII. Gay-Lussac et Thenard sua hac de re experimenta instituerunt, atque 

 invenerunt utriusque gaz quantitates , quae revera aquam constituunt. NuIIum igitur du- 

 bium remanebat, quin ipsa aqua apparatu Electro-motore decomponeretur; sed^^nondum 

 cognitum erat , quomodo illa decompositio fiebat ; plures hac de materia a Physicis sen- 

 tentiae edcbaiitur : una tantum est , quae cum experimentis convenirc videtur et nunc est 

 referenda. 



Quum ambae Ekctricitates oppositae agant in aquae particulas , hae disponuntur tan- 

 quam totidem condcnsatores , quique polum habent positivum atque nen-ativum ita uc 

 quisque polus positivus tangat polura negativum sequentis particulae , et ut ope fili poluj 

 positivus vel negativus apparatus communicet cum polo negativo vel positivo alicujus par- 

 ticulae. Si suppouamus oxygeniura aquae gaudere Electricitate negativa , hydrogeniuin 

 Electricitate positiva; et si vis attractiva apparatus satis fortis sit, ut decompositio primae 

 aquae particulae fiat, totum particularum systema decomponctur. Si enim oxygeuium il- 

 lius particulae fiat liberum , gaz evadet, vel cum filo sese junget, illudque oxydabit. Hy- 

 drogenium quoque liberum fiet, et attrahetur ab oxygenio sequentis particulae, quoniam 

 oxygenium Electricitate opposita est donatum. Hanc igitur particulam decomponet, et 

 novam aquae particulam constituet. Tali modo hydrogenium sequentis particulae ctiam 

 liberum fit, et hoc ita pergit usqye ad filum negativa Electricitate donatiun ; quum hydro- 

 genium hic non in novam aquae particulam agere potest, a filo attrahetur, et in illo sese 

 deponet , vel cum illo sese junget ( 10 ). 



Haec decompositio nullo modo tensionis actioni tribui potest; nam si filum aquae pu- 

 lae immergatur, decompositio est minima; aqua enim male Electricitatem conducit; quum 

 veroacida aquae immisceantur , aqua melior evadit conductor, tensiones minuuntur, flu- 

 xus augetur, et decompositio magis aperta atque breviori temporis spatio fit (n). Simili 

 modo decomponuntur acida et corpora sahna, de qua decompositione vidd. ^maUs de 

 Chimie et de Physique, Tom. XVI. pag. 46. seqq. 



s- 3. 



C9) Cf. Bi^t, Tom, II. lib. 3. cap, 16 initio. 

 (lo) Cf, Biot, toni, II. lib. 3, cap. 16. pag, 508. 

 (lO Cf. Biot , l. c. pag. 506; linnnles etc. tom, XV. p»g, 6^' 



B a 



