w 



COMMENTATIO ad (^UAESTIONEM PHYSICAM. 17 



j". ^h (ttrtm directione. Si enira eanim directio versus liiieara , quae earum media con- 



jungit, eadeni sit , actio attractiva , in contrario vero casu repulsiva est. 

 a°. ^b angulo, quem ciim linea ci\ facitint, Maximum enim actionis adest, quum ille an- 



gulus sit rectus; minimum, quum ille angulus sit aequalis Zero vel 180°, quo casii 



portio cum linea cd coincidit, et cctio nulla est; denique 

 5». ^ distantia portiomim inter se. Actiones enim mutuae fluxuum Electricorum sur.t iii 



ratione inversa quadrata distantiarum , quod clarius evadet infra, quum de experimcn- 



tis Cll. Bict et Savart agemus. 

 Consideremus nunc duas portiones infinite parvas in diversis pknis sitas. Sint (fig. 9) 

 portiones «»' et /3/3' sitae in planis ABCD et ABFE , quorum sectio communis est linea 

 AB , quae simul media portionum conjungit. Si planum ABFE cum plano ACCD coinci- 

 dat, in priorem casum recidimus. Quum plana quendara angulum inter ss faciant , attrac- 

 tio adesse debet, donec ille angulus fiat aequalis po"; liac enim in positione directio por- 

 tionum mutatur , attractio in repulsionem transit , et limes harum virium adest ; actio Wi- 

 tur hac in positione nulla est. Sub angiilo majore repuisio locum habet; directio enim 

 portionum est mutata et fit contraria : sub angulo 180» maximum repulsionis adest; tunc 

 enim portiones diametralitcr fere sunt oppositae; sub angulo 370" actio nulla est;^ repul.sio 

 enim in attractionem transit ; sub angulo majore attractio iterum locum habet ; et quando 

 plana coincidunt, attractionis maximum adest (15). 



Hoc igitur in casu actio mutua pendet inprimis ab angulo , quem plana inter se faciunt. 

 Quando enim ille angulus est nullus, maximum attractionis locum habet; quando est 180»; 

 maximum repulsionis adest, et quaiido est 90«» vel^^o», nulla omnino actio locum habet. 

 Praeterea actio mutua adhuc dependet ab inclinatione portionum in lineam AB , a distautia et 

 ab earum directione, quod satis ex praecedentibus patet (16). 



J. 3. De actiont condtictoris sinuosi in conduclorem rectilinetm, 



Actio conductoris sinuosi AB ifig. 10), qui paullum a linea recta differt, eadem est 

 ac actio conductoris rectilinei. Facile hoc demonsrratur experimento ope apparatus (^fig. 10 ) 

 instituendo, Conductor sinuosus AB ope fiU PA cum extremitate positiva apparatus 

 Electro-motoris communicat. FIuxus ititur adsccndit in illo conductore AB, pervenit 

 ope fili BMZ in capsulam Z, percimit conductorem mobilem (fig. 5), suiira descrip- 

 tum, in cujus parte ab fluxus descendit, et pervenit in capsulam C, ex qua per filum 

 CDE in punctum E per viara EF descendere incipit; horizontaliter prodit per filum FG, 

 idscendit per conductorem rectilineum GH , tendit ad punctum I per filum HI , descendit 

 per viam IK, et ope fili KLN cum extremitate negativa apparatus Eleciro-motoris com- 



mu- 



(15) Cf. ExptU etc. §. 17. f I(S) Cf. Expae etc. l. c. 



c 



