I 



COMMENTAlTO ad QUAESTlONEM PMYSICAM. 4j 



rem hoc locum habet. Directio moUis nunc necessario etiam mutatur : vis enim , quae 

 siipra attractiva erat, nimc est repulsiva , et vice versa (40). 



Si vero etiam in conductore mobili lluxus directio mutata fuisset , directio motus eadem 

 mansisset. Nam rauiatione memorata in conductoris fixi positione, illa directio invcrtitur. 

 Nunc altera directionis fluxuum fir mu£atio,scilicet in conductore mobilij liac mutatione, si 

 sola consideretur , vis, quae in ipso experimento attractiva fuerat, nuuc repulsiva est fac- 

 ta, et vice versa. Duplex igitur cst mutatio directionis motus, priiiuun mutatione fluxuum 

 directienis in spirali, deinde mutatione illius directionis in conductore mobili. Quum 

 autem hae mutationcs sibi invicem sint contrariae , facile liquet quod sese invicem destruc- 

 turae sint, et quod hinc motus directio non invertatur. 



Ex his igitur sequitur, conductorem mobilem semper sese moturum in directione paral- 

 lela conductori fixo, et quidem 1° in sensu contrario fluxuum hiijus conductoris directio- 

 ni, quando fluxus portionis mbbilis vcrsus fixum prodeat; a° in eodem sensu ac fluxus 

 condiictoris fixi, si fluxus portionis mobilis a fixo discedat (40» 



Si conductor mobilis auferatur, ct in ejus loeum siibstituatur fiUun cuprcum FF'F"F'"' 



(_fig. 24 ) , in spiralem contortum , atque extrcmitate F"' F", vcrticali et in puncto F cur- 



vata , in capsula N' impositum ; et si , ut spirae in eodem plano horizontali maneanr, 



tribus utamur lineis EE' , E^E" et EE" , quae trianguUun aequilaterale constituunt; com» 



municatione instituta intcr capsulam N (fig. ai) et extremitatem positivam pilae, ac inter 



■capsulam N" et negativam extremitatem , fluxus adscendit per filum MUL (fig. 24) per- 



■venit in conductorem N'GF, descendit dcinde usque ad F"<, et prodit in plano horizon- 



•tali secundum spiralem F"'F"FF, cujus estremicas F per capsulara N" cum ncgativa pila»- 



extremitate commimicat. 



Haec spiralis non conductoris fixi, sed aquae acidulatae fluxuum actioni est sub|ecta«. 

 Supponamus igitur F'D unum horum esse fluxuum , et F'0 et F'0' duas portiones spi» 

 ralis; fluxus F'D repelUt portionem OF', et attrahit portionem 0'F''; duplici hac vi , 

 quac in omni spiralis positione locum habet , conductor mobilis- in motum deducetur , cii- 

 jus directio contraria erit directioni fluxuum in aqua acidulata ( 42 )* 



Si spiralis profunde sub illa aqua sit immersa , fluxus verticales etiam in illa oriumur , 

 qui cum in eadem directione prodeant ac, horizontales , horimi actiones augebunt. 



Posset tamen videri hicce motus telluris actioni in conductorem mobilem deberi ; sed §i 

 commimicationis modus et hinc etiam fluxus directio invertatur, nulla in motus directioner 

 observatur mutatio. Facilc sane hoc explicatiir phaenomenon : nam extremitate positiva 

 pilae cojmnunicante cum capsula N", fluxus transeuiit per. aquajn acidiilatam spiralem ver- 



(40) Cff. ^nnaks etc. tom. XX. png. 63, C4' ) ^f''- ^lnnnles etc. l. I. 



(4^). Hac experiiaeiHuni j quoci Doct. Savary debetur, refercur in Annaie! etc, ton). XX. i?ag.. 

 C6 seq,. 



D 3. 



