COMMENTATIO ad QUAESTlONEM PHYSICAM. 33 



tra sese movet, et arcum 90° describit. Fortasse illius motiis causa videri posset quae- 

 renda in actione , quam tellus in brachia verticalia exercet. Sed observandum , quod si 

 illa brachia uno sensu secundum fluxus directionem moveantur , directio motus mutari de- 

 beret , si fliixus directio invertatur : hoc autem non fit ; nam conductor in motum deduci- 

 tur, quum fliixus adscendat in brachio orientali , et descendat in brachio occidentali; sed 

 immobilis manet, quum fluxus in brachio orientali desceudat, et in occidentali adscendat ,• 

 quo casu secundum theoriam etiam sese movere debuisset. Etiam animadvertcndum est , 

 quod si brachia illa satis longa sint, raotus semper constans sit, et excitetur minima ap« 

 paratus Electro-raotoris energia; si autem brachia sint brevissima, raotus non tam uni- 

 formis est , et experimentum difficile succedit , quod tribuendum videtur laminis illis plati- 

 nae , in lateribus patinae positis , et in mercurio mergentibus , quae sine dubio aliquam ac 

 tionem in rectangulum mobile exercent ( 8 ). 



Talis est objectio Cl. de la Rive contra theoriam Cel. Ampere : quam ut Viri docti 

 validis argumentis depellant, maxime est sperandum (9). 



CAPUT QUARTUM. 



OE ACTIONE MUTUA FLUXU3 ELBCTRICI ET MACNETIS. 



S« I. De experimentis Cl. Oersted, eorumque expUcatione. 



^l. Otrsted quum in hyeme annorum iSao et 1821 lectiones suas Physicas haberet de Elec- 

 tricitate et Magnetismo,, ei iterum incidebat cogitatio explorandi, an filum metallicum, 

 utramque apparatus Electro-motoris extremitatem jungens , nullam actionem in Magnetem 

 excrceret. Antea enim jam conatus erat , oiiines naturae vires ex sola Electricitate ex- 

 plicare : in illarum virium enumeratione tandem etiam pervenire debuit ad virium 

 Magneticarum considerationem. llla idea primum ei venerat, quum iter in Europa face- 

 ret , quod patet ex libro ab co in illo itinere conscripto , dt identitate yiriim Electri- 



ca- 



C 8 ) Vidd. Amalts etc. toni. XX. psg, S73 seq. 



( 9 ) Quiim jam praemio haec commentatio esset ornata , libellum accepi , cui inscribitiir 

 Rtcueil de Mitnoires , Noticei etc. relatifi ci niectro-magnitisme par M. Amfire. Paris i8a2, in qxio 

 pag. 262 et s*qq. inveniciir dissertatio Cl, de la Rive fiiii, qui hancce objeetionem depulsit, ex- 

 perimentis osteudens, telluris fluxus actioaem exercere in illa latera verticalia, non autera in hori- 

 zontalia. 



E 



