34 BOUDEWINI DONKliR- CUllTiUS w. B. yiLii, 



carum atqiie Chemicanim , Parlsiis A. 1813 eJito, in qiio dicit: „ il faudroit essaycr, 

 „ si l'Electricitd , dans son itat le pliis latcnt, n'a aucune action sur rainiant comme tel." 

 Quum vero illa cogitatio ei non clara esset, et quum maxinie operam darct novo Che- 

 miae systemati , illam non amplius fovebat. In lectionibus autcm suis de novo ei illa 

 venit, et hinc expcrimentis institutis phaenomena maximi in Physicis momenti observa- 



vit (I). 



Quiim filum conducens, duas pilae extremitates inter se junjens, sit paranelura ad posi- 

 tionem ordiuariam acus Magneticae , et igitur in meridiano Magnetico sit situm , et quum 

 fiuxus ab austro versus seratentrionem prodeat,sequentes effectus obtinuit. 

 1°. Quando filum supra acum Magneticam sit positum, polus ejus australis non in eadetn 

 positione manet , sed actione flusus fili versus occidentera dcviatur. 

 • ft°. Quando filura infra acum sit situm , polus australis etiam versus occidentem declinat. 

 30. Quando filum ad eandem altitudinem ac acus Magnetica, atque ad ejus latus orientale 

 inveniatur, Magnes non amplius vel occidentera velorientera verstis deviatur, sed ver- 

 ticaliter sese mcvet , ita ut polus australis sublevetur. 

 4°. Quando filum in simili positione sit, sed ad latus Magnetis orientale, inclinatlo ite- 

 rum locum habet, et polus australis deprimitur. 

 Eodem momento, quo circuitus interrumpitur, orania illa phaenomena cessant ; quae 

 etiam praecedentibus contraria erunt , quum in conductore fluxus directio invertatur. Ni- 

 hil quoque in illis" mutatiu- » si vitrura aut lignura aut metalla imer filiUTi et Magnetem in- 

 terponantur (2 ). 



Haecce phaenomena satis inter se differre videntur, uuo autera eodemque theoremate 

 possunt proponi. Supponamus hanc ob rem observatorem ita in filo positum, ut fluxus 

 directio ab ejus pedibus vcrsus caput sit, et ut in facie acura Magneticam habeat; atque 

 invenieraus , acum versus hujus observatoris sinistram semper deviari. In primo enim ef- 

 fectu memorato Magnetis polus australis versus occidentem declinat : sed in data positione 

 observatoris occidens ad ejus sinistram est ; et sic etiara de ceteris effectibus. Habemus 

 igitur , quod poliis austraUs acus Magneticae, flijxiis Electrici actioni si/bjectae , semper ad 

 sinistram hujus fluxus partem pellatur , si scilicet illa fluxus sinistra cum sinistra observa- 

 toris memorati conveniat Cs)* 



C. 



C I ) Cff. Jeurnal de Phpique , etc. I8»l , Mars, psg. I6t seq.; AnnaUs etc. tom. XIV. p«g^ 

 417. seq. 



( 3 ) Cff. Ammles ete. tom. XIV. pag. 420 seq. ; tom. XV, pag. 200 seqq. ; toin. XVIII , pag. 

 320 seqq. ; Expoii esc. §. ao, 



( 3 3 Cff. Annales etc. tom. XV. pag. 157 ; tom. XVI. pag, lae ; Exposi etc. §. 23. Obser- 

 vandum in hisce experimeatis est, quod, quo major sit pilae energia, eo major acus Magueticae 



Cit 



