COMMENTATIO ad QUAESTlONEM PHYSICAM. r^ 



Cl. Oersted, quum liaecce observaret phaenomena, invenerat acum numquim cum con- 

 ductore angulum rectum facere. Si autem attendamus acum Magneticam , fluxus actioui 

 subjcctam, eodem momento actione teliuris affici, facile liquet, directionem acus declina- 

 tae fore resultantem ex duabus illis actionibus. Si igitur illam telluris actioni subtra- 

 liere possenms, fluxus in eam actio accurate definiri posset, et videremus ejus directionem 

 conductori perpendiciilarem fore. 



Apparatum conlici curavit Cel. Ampiire, cujus ope hoc potest obtineri , et quara vocat 

 Bcum astaticam (aiguille astatique) C4)' 



Idem erit efFectus, si duae acus NS, et N'S' (fig. 26) imo eodemque axiconjungantur, 

 ita ut polus borealis unius , et australis alterius ad eandem illius axeos partem sint. Tellus 

 enira in unara exercet actionem contrariam ejus actioni in alteram , quae actiones igitur se- 

 sc destruunt. Si nunc filum conductorem infra acum NS , vel supra acum N' S' ponamus , 

 statim fluxus actione in acum proxiraam, apparatus deducitur in positionem fluxus direc- 

 tioni perpendicubrem. Si vero filum inter duas acus ponatur, eodem tempore fluxus in 

 utraraque agit, cujiis actionis intensitas eo major est, quo minor sit acuum distantia (5). 



Si conduccor niobilis 0%. 6) acus Magneticae fixae actioni subjiciatur, similia obssr- 

 vantur phaenomena. Circuitu enim constituto , hicce conductor post aliquot oscillaiiones 

 in positionem deduciiur perpendicularem liueae , quae polos Magnetis conjungit , et polus 

 australis iterum ad sinistram partera fluxus conductoris mobilis erit (6). 



Ex hisce igitur omnibus apparet; quod«c/« Magnetica, actione fliixus Electrici, in posi» 

 tiontm deducatur, perpendicularem directioni flli conductoris , ita ut ejus polus australis sit 

 ad sinistram fluxus partem ; et vicissim conductor mobilis actione Alagnttis in positionem 

 pelHtur perpendicularem lineae , quae acus polos conjungit , quorum australis iterum ad si- 

 tiistram fluxus partem at. 



Sed quaenam est horum phaenoraenorum explicatio ? Haec quaestio nunc est indaganda. 



Gbservandum est Magnetem eodem modo in conductorem raobilem agere ac tellurem. Si 

 enim in iluxu mobili observatorem supponamus , a cujns pedibus ad caput profluit fluxus, 

 et qui faciem vcrsus terram vertit, polus australis telluris etiam ad sinistram hujus fluxus 



par- 



sit dcclic.itio. Cel. Ampcre hinc iiovrm excogifavit nppjr?.tum , cujus ope iUa intensitas accu- 

 ra:e ciefiiiiri posset, et qui consistit in acu IVIagnetica pibe superimposita: actione enim ipsius 

 p'lae, (qnae contraria est actioui fili conductoris, sed ei tamen similis: vidd, Exposi §, 21; 

 Av.r.ales etc. tom. XVIII, pag. 375 seqq, ) illa acus quoque deviatur, quae deviatio major est, 

 qiuim fiuxus pilae intensitas sit major. Ceterum hoc de apparatu vidd. Exposi §. 22.; Annales 

 etc. tom, XV. pag, 67. 



(■4) Hujus apparatus descriptio invetiitur in Diario Annales etc. tom, XV. pag, 1^9, Cf. 

 Exposi etc. §. 24. CS) Cf. Exposi etc, %. 25. 



(6) Cff. Expose itc, %. s(5; /Innales etc. tom. XV. pag. 215 ; tom. XVIII. pag. 392, 



E 2 



