COMMENTATIO ad QUAESTIONEM PHYSICAM. 45 



quam fasciculum tot fluxuum , quot sunt illius fili particulae axi parallelae , considc- 

 remus ( 29 ^). ' 



Si in amulo HI includatur tubus metallicus , fere ad extremitatem superiorem diaphra» 

 gma habens vitreum , facile experimentum Doci. Ilumphrey Davy repeti potest de ro- 

 tatione mercurii. Quum enim supra illud diaphragma mercurius in illo tubo infundatur , 

 ct extremitas X Magnetis ilUim tangat , circuitu constitnto , statim illud observatur 

 phaenomenon , quod explicatur ex consideratione , mercurium continere fluxus , vd a 

 tubi eentro ad circura ferentiam ejus, vel a circumferentia ad centrum prodeuntes , se- 

 cundum fluxus directionem descendentem. vel adscendentem in conductore UdX (30}, 



j. 4. Be effeetihus Magneticis , qtii ope flitxus Electrici imitari possuat. 



Supra vidimus conductorem mobilem EFIKGE {fig. 3) fere clausmn , a tellure diri- 

 gi , et in eandem positionem deduci ac Magnetem , in quem fluxus agit. Posset igitur 

 illud fiUim EFIKGE tanquam sectia Magnetis ejus axi perpendicularis considerari: cen- 

 trum rectanguli esset sectio axeos Magnetis, et fluxus in ipso filo profluens- esset flu- 

 xus exterior , qui Magnetem circumdat. Sed praeter illum fluxum exteriorem , plures 

 sunt interiores, qui quoque in apparatu essent constituendi , si perfecte elTectus Mag- 

 neticos imitari vellemus. Tales apparatus confecit Cel. Ampfere, quum suam theuriara 

 condens etiam hac de materia sua institueret experimenta. 



Sic ifig. 37) punctum quoddam A spirali circuradedit, cujus extremitas Z cum polo 

 positivo, altera autem C cum polo negativo communicat. Hoc apparatu rite suspenso 

 et circuitu constituto , statim illa spiralis a tellure dirigitur , ita ut si illa spiralis char- 

 tae pars sit rubra , altera alba, album latus versus boream vertatur , si v. g. fluxus in 

 conductore descendat , vel a Z ad C prodeat ; quum fluxuum directio invertatur , etiam 

 chartae positio mutatur, ita ut latus rubrum versus boream respiciat (31). 



Similiter Magnes in tales spirales telluris actioni subtractas agit ac in alium Magnetem: 

 poli enim ejusdem nominis repelluntnr, diversi nominis attrahuntur. Ut vero talis con- 

 ductor nulla telluris actione alBciatur , diiae spirales eodem modo ac in {fig. 38) dis- 

 ponuntur. Filum metallicum mergit in capsula Z (^fig. 3), circumdat tubum vitreura in 

 helicem , in puncto D {fig. 38) in spiralem curvatur, in puncto A, centro spiralis , in 

 tubum intrat, quem percurrit ad B, centrum alius spiralis, quae sensu contrario prio- 

 lis directioni contorta est, atque cujus extremius cum altera. capsula C ^fig. 3) cora- 



mu- 



C*9) Cff. ^nnales, etc. tom. XX. pag. 71 jeq. Hoc experimentum uci et prsecedens debe- 

 tnr CeJ. Anipere. 

 C30) Cff. AnnaUi etc. tom. XX. pag. 7*. 

 (31 ) Cf, Alz. Ksmt- en LetterboJe , 1832, N, 15. pag. lap^ 



F3 



