4« BOUDEWINI DONKER. CURTIUS w. b. filii, 



iminicat, postquam (^fig, 38 ) tubum in puncto E in helicem circumdare inceperat. Tel- 

 lus nuUam in hunc apparatum exercet actioncm : ejus actio enim in spiialem A deletur 

 ejus actione in*spiralem B. Si nunc unus alterve Magnetis polus ad A et B apnro- 

 pinquetur , repulsio vel attractio aderit , niodo fluxus eodera vcl contrario sensu punc- 

 ta A et B in spiralibus circumdent ac in Magnete polos, Idem quoque poliis acus , 

 qiu ab una parte a spirali repellitur, ab altera attrahitur et vicissim : quod eniiu in pri- 

 mo casu eodera sensu profluit, in akero conti-aria directione prodit. 



Si Magnes mobilis actioni talis spiralis fixae subjiciatur, similia observantur phaenorae« 

 na, ac si Magnes immobilis in alium mobilem agat (34). 



Melius tamen phaenomena Magnetica imitari possumus ope conductoris , tubum vi- 

 trsum in helicem circumdantis , et per illum interiorera redeuntis ad polos positivura 

 ct ncgativum pilat. Talis est apparatus [^fig. 39 ) : tubus ABC ad extremitatcm C ha- 

 bet capsulam , mercurio impletam , in qua extremitas conductoris mcrgit. Sunt duo 

 tubi vitrei GH[ et LlvM inter se cera juncti, et circumdati iilo in helicem contorto , 

 tjuod deinde pcr illos intcriores redit, et sic ad capsulam pervcnit. Si igitur cap- 

 sula D cum extremitate positiva pilae, capsula vero O cum negativa communicet, flu- 

 xus percurrit fihun in directione DEFG, in puncto G in tubum intrat, ex illo ad punc- 

 tum I exit, et prodit in filo duos tubos in hehcem circumdante, donec iterura in tu- 

 bum LKM ad punctum M imret, tt sic per filum MN ad capsulam O perveniat. 

 Circuitu ita constituto , tubi statim in directionem meridiani Magnetici deducuntur , 

 eorunique illa extremitas boream respicit , quae ad dextrum est observatoris , in quo 

 fluxus a pedibus ad caput profluit, et qui ad , exteriorem helicis partem prospicit; illt 

 igitur tuborum positio eadem est ac illa Magnetis, quum a tellure dirigatur. Hoc quo- 

 que in experimento fluxus dispositio eadem est ac in acu Magnetica: nam omnis spira- 

 rum actio secundura lincam axi parallelam deletur actione fili in tubis inclusi ; remanet 

 igitur tantura actio fluxuum in planis circularibus axi perpendicularibus , quod in orani 

 Magnete ita locum habcre theoria docet (33). Hisce ita dispositis, si Magnetis polus 

 australis prope extremitatera boream respicientem ponatur , ab illa repellitur , attrahitur 

 yero ab altera extremitate , quod etiara in ipso Magnete observamus. 



§. 5. De Magneiisationc chalybis aliusve metalli ope fluxus Electrici. 



Quum praecedentibus experimentis jam identitas fluidorum Magnetici et Electrici dc- 

 monstrata liaberi posset , Cel. Arago cogitavit an chalybi non vis Magnetica ope fiu- 



■ xus 



(32) Cff. Exposi etc, %. 60 in fine; Amahs etc. tom. XVIIt. pag. 328. 



(,33 Cff. ^miales ete. tom. XV. pag. 173 tom. XVIII. pag, 3J<) seq. ; Exposi etc. $.61 



seq<j 



