COMMENTATIO ad QUAESTIONEM PHYSICAM. -<7 



xus Electrici posset imprimi , quura hoc ctiam per tensionem effici poterat. Limaturan> 

 chalybis ad conductorem fikmi apposuit , atque observavit illam codem modo a fili ae a 

 Magnete attrahi , atque vim Magneticam accipere ( 34 ). 



Quum vero ei cognita fuerint theoria Cel. Amp^re atqiie experimenta , quibus condita 

 mt, ei in mentem venit acum chalybeam nulla vi Magnetica praeditam , in tubo vi. 

 treo, filo in helicem contorto circumdato , includere, et inter hiijus helicis extremita- 

 tes et utrumque pilae polum communicationem instituere. Quum fluxus tali modo iliam 

 acum per certum temporis spatium circumdedisset , eadem illa acus Mignetico fluid» 

 erat donata , omnesque Magneticos efFectus praebebat : ejus polus australis erat ad dextrum 

 observatoris , in helice positi, et extra illam spectantis, atque versus polum negati- 

 viim sive aipreum apparatus Electro-motoris inveniebatur, si helix dextrorsum essei con- 

 torta; si vero sinistrorsum hoc esset factum, versus extremitatem positivam ille poUis 

 trat C35> 



Si plures inter se conjungantur helices , quarum nna smistrorsum , altera dextrorsum 

 est contorta , et si in illis lamina longissima chalybea imponatur , tubo vitreo inclusii , 

 illa lamina in plures dividitur partes, quae totidem sunt Magnetes, quarum intermediae 

 in iisdem punctis polos ejusdem nominis babent : ita ut si polus primus exterior sit bo- 

 realis, ejusdem partis aliquod punctum polum australera constituit, quod simul est polus 

 australis sequentis partis et ita deinceps : haec puncta consequentia dicuntur, et conveniunt 

 cum punctis h«licis , in quibus ejus directio mutatur ( 36 ). 



Si inter illas helicis partes filum rectilineum sit situm, et si lamina longissima in illis 

 imppnatur , haec lamina nulla vi Magnetica erit donata ia parte , quae cum illo interval- 

 lo convenit , sed tantum in illis partibus hoc fiet, quae helicibus fuit inclusa: ex qui» 

 bus igitur apparet, fluidum Magneticum, quod dicitur, nullo modo ope conductoris rec- 

 tilinei cum lamina chalybea communicari posse ( 37 ). 



J. 6. De qiiibusdam efectibus Magneticis , ex nova theoria ^mperiana explicatis. 



Ut theoria Cel. Ampire de Magnetismo vera haberi possit, omnes effectus Magnetum 

 ex illa rite explicari debeant necesse est : hinc non incongruum materiae tractandac duxi , 

 aliquot tales efFectus. hic referre, eorumque explicationem indagare. 



Si Magues sibi committatur , primus observatus effectus est, quod a tellure ita diriga- 

 tur, ut polus ejus autralis versus boream y. borealis autem versus meridiem spectet, quem 



ca- 



( 34. ) Cff. Exposi tte. §. 64.; AnnaUi etc. tom. XV. pag. 94. 

 (35) Cff. Expoii etc. %, 65; AnnaUs ite, tom, XV. pag. 95 seqq» 

 ( 36 ) Cff. Exposi etc. l. l, ; Annalts tic. tom. XX, pas» 95, 

 ( 37 ) Cff. AnmUs etc. U c, ; Exposi etc^ I. S. 



