COMMENTATIO in QUAESTIONEM CHEMICAM. . 5 



Jam satis autem me disputasse videri posscm an ad coralliornm genus nostrum incru- 

 ■statum sit referendum , an vero topluis sit habendus. Non possum tamen , quin aliorum 

 de tophorura origine et natura sententias chartae. mandem , ut comparatione cum nostro 

 incrustato , melius adhuc pateat , incrustatum Rakaniense tophaceum esse. Multae autem 

 •cum specics sint tophorum, indicabo ad quamnam speciem a mineralogis descriptam noster 

 iophus sit referendus. 



Liiinaeus hoc modo describit tophum. „ Ex terra calcarea potissimum constans , cx 

 1, aqua infra aquam praecipitatus , porosus, inconspicuus. " Ejus septem species ha- 

 bet, quarum ea, quara osteocollam vocat, maxime cum nostro topho convenire videtur. 

 Vocat eum „tophum subcylindricum , perforatum, natum e materia cakaria tenuissima, 

 „ frequenter sabulo aut argillae mixta et saepe variarum arborum radicibus circumnata ; 

 „ hae radices iractu tomporis putrefactae , colliquescentes, excavatae largiuntur locum 

 „ osteocollae , dum cavitates replentur aquis soluta et allata terra calcaria , ut omnc ca- 

 „ vum prorsus repleat (i)." Haec egregie convenire videntur cum origine , tum in- 

 crustati nostri tubulati circa arundines, tum majorum lapidum, qui solo applicati invc- 

 niuntur. 



Walkrius in sysiemate suo mineralogico , sub titulo pororum aqueorum p. S79. pluri- 

 mos habet tophos , quorum multi cu^ nostro conveniunt , fortasse maxime ille , qui nu- 

 niero i/mo habetur, ^, Tophus solidus, margaceus, sub aqua minus vel non fluente, 

 „ deposita materia concretus. Est lapis margaceus vel calcareus, levis et friabilis, ali- 

 „ quando porosus , interdum solidus, durior, colore diversus, cum acidis effervescens , 

 „ figura mire ludens , a particulis fossilibus , aqua fluente detritis , quas quiescens vel mi- 

 „ nus mobilis dcponit. " " 



Gme.Unus haec habet de topho (2). „ Intopho, qui in aquis terra calcaria saturatis , 

 „ vel ad solum vel ad corpora in eo invenienda deponitur, atque eorum formam assumit, 

 „ partes solutius fixiusve cohaerent; plerumque porosus est. Invenitur ad radices mon- 

 „ tium calcareorum , in aquis mineralibus et calidis et frigidis. " Haec Gmelini fere 

 ■eadem sunt , quae habet Widcnmann ( 3) , quare non necesse videtur , ea hic adjungere. 

 <Juae habet de topho Brogniart (4) mire nostram de incrustato Rakaniensi sententiam 

 confirmant. Cum auteni infra nobis locus erit ea commemorare , nunc ea mittamus. 



Superest narrare, quae inveniimtur apu-d Suffcns (5). „ Tophus calcareus (chaux 

 „ carbonat(le , concretiom^e , incrustante Hauy ) varii coloris et formae multis in locis 



„ in- 



C I ) Vid. Sptem, nat. cura GmeUni , p, 87. 

 ( 2 ) i', r. Gmelin, Grimdris der mineralogie \ p. 70, 

 (3) Handbuch des oryklognoitischen tkeils der mineralogie, p, 509, 

 (4} Traiti iliment. de mineralogie , p. 210. 

 ( S ) Volhtandiges handb. der Oryitognosie > Tom. II. p, 90, 



B 



