k 



RESPONSUM AD QUAESTIONEM PHILOSOPHICO-THEOHETICAM. 



At enim, quamquam Laertius anticipationes a sensibus , taraquam principio, derivat; 

 Cicero tamen eas innatas esse dixit ( i ). Ita enim ille : „ Intelligi necesse est, esse 

 dcos , quoniam insitas eorura , vel potius innatas , cognitiones habemus." Cicerone 

 igitur erravit? Haud putera: licet haud temere hoc obiici , auctoritas doctissimorum 

 virorum et nobilitas testatur; quorum plurimi eas intellexerunt notiones, quas recen- 

 tiores barbar;! voce dixerunt connatas. Sed observari velim , locum hunc ita posse ex- 

 plicari , ut cum Cicero translatione usus fuisset ab arboribus vel plantis , quae terrae 

 iriserantur , durius hoc ipsi fuisset visum , mitiori vocabulo usus sit, itidem a plantis 

 sumto, ut significaret, eas sponte quasi sua esse ortas : itaque verbo innasci de plantis 

 usus est Horatius (2): 



„ Neglectis urenda filix innascitur agris." 



Praeterea cum Cicero paullo inferius dixisset (3): „ A natura habemus omnes om- 

 nium gentium speciem nullara aliam , nisi huraanam , deorum ; " addit tamen continuo : 

 „ Quae enim alia forma occurrit umquam aut vigilanti cuiquam aut dormienti?" Qui- 

 bus verbis deorum notitiam a sensibus manasse, manifeste significat. Neque aliter in se- 

 ' cundo libro , ubi Stoicorum de naturil deorum doctrinam exponit : „ Oranibus enim" inquit 

 „ innaiiim est et in animis quasi insculptum , esse deos." et taraen statira hoc ab 

 experientia, tamquam caussil, deducit. Sed haec hactenus, videamus de doctrina Stoicorum. 



Stoicorum plurimis accepta iam a Platone philosophiae in tres partes partitio retine- 

 batur , quarum tertia est de disserendo , et quid verum , et quid falsum , quid rectum 

 in oratione , pravumve , quid consentiens , quid repugnet , iudicando ( 4 ). In distin- 

 ctionum vero et panitionum gurgitera , quibus variis in ilhl schold scatet haec doctrina , 

 animus mihi non est descendere , ea tantum delibaturo , quae ad caussam nostram suflice- 

 re videantur. Bruckerum legat istarum cupidus. 



j Ad haec, quae visa sunt, assensiotiem adiungunt animorum : quam esse volunt in np- 

 bis positam et voluntariam. Visis enim non omnibus adiungebant fidem , sed iis so- 

 lum , quae propriam quamdam haberent declarationera earum rerum , quae viderentur , 

 sive quae impressa essent , efiictaque ex eo , unde essent , qualia esse non possent ex 

 eo , unde non essent. Id autem visum cum ipsum per se cerneretur , comprehensibih , 

 sed cura acceptum iam et approbatura esset , comprehensionem appellabant, similem iis 

 rebus, quae manu prehenderentur ; ex quo etiam hoc nomen , quod antea non fuerat, 

 duxerat Zeno. Nam quum extensis digitis adversam manum ostenderat , Visum , inquie- 

 . . bat, 



( i) De naturi deorum libri I. cap. 17. (a) L. i. Sat. 3. 



(33 C. 18. (4) Vid. Laert., 1. 7, s. sp.sqq. ibiqiie interpretes. 



B 



