14 TACONIS R.OORDA 



tus Empiiicus, qui ita de aiiticipationibus loquitur, ut aliis philosopliis hac in re as* 

 seniiri vidcatur ( i ). Quamque multos fucaverit errores idem naturac nomeu, cum in 

 n;iiltis aliis , tum praecipue iu poiisi (2), tristis docuit expericntia , ct ut quisque est 

 dociissimus , ita certissime persuasus est. 



Quamobrem nos memores sinuis provcrbii , quod apiid Arabcs quotidiano vigct usu, 

 Qui exjicriatur , eum augcri scicntid , errore, qiii crtdat (3). Ncque cnim quicquam 

 etiam arterunt isti philosoplii , quod nos cogat, huic argumeutandi rationi assentiri. „ De 

 quo" inquiunt „ omnium natura conscntit, id verum csse, necesse est". caussam non 

 addunt : quod philosophorum non est. Atque non omnia naturae iudicia esse vera , de- 

 nionsn-are facile esse vidctur. Quid eniui ? nonne et errores hominibus sunt naturaks ? 

 VeUiti quia, quemadmodum suus qucmque docet usus , naturae himianae est , nihil nisi 

 corpore quodam indutum , posse cogitare; hinc factum fuit, ut illa quoque, quae ac« 

 curatior consideratio incorporea esse docuit, naturae humanae iudicium corporea esse 

 pronuntiaverit. quare nec omnes vetcres, nec plurimi etiam nunc honiines, Deum ani- 

 niamque humanam ab omni materiae notione segregare potuerunt (4). Quid? quoniam 

 ca est hominum inciiltorum natura , ut omne quod stuporem moveat vel admirationem, 

 suspiciant , venerentur, adorent; nonne e.1 mundi aetate, qul hominura genus minus 

 erat cultum , naturae fuit iudicium, plures iino esse deos? nonne si veteres Israelitae tem- 

 pore migrationis ex Aegypto Epicurei fuissent aut Stoici, Mosen lapidassent, qui con- 

 tra communem, ab ipsd naturd insitam opinionem doceret, umm tamummodo esse Deum? 

 Nonne longe firmior est illa, quam arte et industrid paravit , sententia Copernici, ter- 

 rani circa solem moveri , quam naturalis, omnibus omniura ante eum gentium homini* 

 bus communis , opinio contraria ? Si in praenotionibus ponendum sit veri ac fal- 

 si iudicium , falsum esse , necesse sit , quod docuit Cartcsius , colores , quos videmus , 

 haud esse in rebus, nequc eorum esse tamquam materiam aliquam partibus constantem» 

 Sed longum est recensere omnes, qui in rebus physicis totum genus humanum perva- 

 gati simt, errores. — At enim haec opinionum commenta delevit dies, naturae iudicit 



tCon» 



^ I ) Vid. secundi contra Log. libri s. 337 seqq. 



C E ) Hos errores in poesi dramatici cecinit et risit Scliilkr in carmine , cui titulus : Sbaku» 

 pears Schatten. 



(3) Uo_Lc Jlj C_J;-:pi ^ 



/ v / 



f / tj I tt f f tj t 



C4) tjuin imo nuTlnm , qui ante Cartesium vixernnt, philosophorum anim^m humanam Tere 

 «impiicem cogitasse et pnrum spiritum, existimac rtaintr , 1. 1. tom. I, §. 751. 



