RESPONSUM AD QUAESTIONEM PHlLOSOPHICO-THEORETICAM. 17 



spicimr substantia, proprietas, similianue plura ( i ). Cras quid cogitaturus sis , ne- 

 scis; extensum futurum , et caussam , et effectum, hoc iam nunc novisti. Si quis tibi 

 narret, se vidisse aliquid, quod nec uiiura esset, nec plus , nec magnum, nec parvum; 

 nonne illum AnticjTam , ut Helleborum bibat, iubeas navigare ? — Sed quorsum Iiaec? 

 Ut intelligatur scilicet, ea omnia a nobis visis tribui, cum ipsis rebus non imprimi 

 mentibus: quhm insulsum enim sit, formam et qualitatem rerum cum visis dicere ani- 

 ni6 imprimi, ex dictis cogitur. Recte igitur Platner : „ Saepius , inquit, lioc tempore 

 lego , non fallere sensus. At quo verbo id nominem, istos homini a primd infanti^ vi- 

 sa aflerre et nantios de mimdo externo , qui reapse veri non sint; ciim ipsi dicant, Hic 

 spatium est atque extensio , illic color et motus ; dum species tantum sint haec omnia ? 

 etc." C^). Neque opus est his diutius insistere: id enim , quam nos videmus , re- 

 rum formam ipsis ita non inesse rebus, iam constat inter omnes, et evidentissime post 

 Leibnitzium, Humium aliosque (3) probavit Kantius, eiusque interpretes (4)5 quo- 

 runi non est numerus : 



Quem qui scire velit, Lybici velit aequoris idem 

 discere, quam multa Zephyro turbentur arenae , 

 aut, ubi navigiis violentior incidit Eurus, 

 nosse, quot lonii veniant ad littora fluctus. 



Atque sic verum fit , quod posuimus initio , quae habemus rerum externarum visa, non. 

 esse vera , id est , ea rebus, ut reapse sunt, nec esse similia, nec paria. 



Haec ver6 quia ita sunt; quomodo veras esse nostras ideas, id est, verfe illis respon» 

 dere eas , quas praeferunt res , invictil nobis quis praestet evidentiA ? Nonne ad harum 

 plurimas pervenimus rationibus , sumtis ex notionibus, quas veras non esse , modo vi- 

 dimus ? nonne eae ab illis notionibus abstractione duxerunt origines ? Quis porro ab- ' 

 solutam legum rationis probet necessitatem ? omnes quidem omnium gentium homines 

 iudicant et statuunt : hoc esse potest, illud sit necesse est; eAdemque norma omnes notiones 

 suas, omnes ideas metiuntur: at sl verum est, quod narrant , solem quoque, lunam, et 

 .3i;ib./>3«itJ> ,-f.vi. a- 



C O De qtiaestione , nutn spacium et tempus referenda sint ad nostrum intuendi raodum ( sen- '■ 

 sualitatem ) , quod Kantius statuit, an ad formas intelligendi ( categorias ) pertineant, lU fert 

 aliorum opinio , vid. Platner. 1. 1. I , §.656» 697. et quos plurimos ibi citavit auctores. 



(2) Vid. Piatner., 1. 1. §. 713. in not. 

 .(3) Vid. etiam subtiliter hunc lociira perstringentem , Maupertnis in litteris annexis parti Se- 

 cundae libelli doct. Villers, Piiilos. de Kant , ou princip. foiidament. de la philosophie transcen- 

 dentale p. 430 sqq. 



(4^ Vid. Platner , 1. 1. %. 66u sqq. S- 709 > alibi. . , . ■ ■: ' 



c 



