20 



TACONIS ROORDA 



itenim infinitam cogitare annititur caussarimi eventiiumquc seriem ; aliquando sub- 

 sistat eadem necesse est ratio: sic mentibus nostris innasci ideam catissae tihimac, ab- 

 srJutae , Dei. vanas porro esse lias idcas atque inancs , quoniam e soli\ rationis lio- 

 niini propriae necessario sequantur indolc. in primis hoc fieri veriim , quia ratio sibi 

 ipsa non sit consentanea : quum enim naturi suil usque tendat ad infinitura , ideo 

 cullam caussam agnoscere eam vclle priniam , niiiil quod vcrc unum sit , nec de- 

 nuo dividi possit; quoniam autem absolutum quoddam qiiaerat, ultimumque terminum , 

 propterea eam caussam primam statuere et unum absolutum , esse nccesse. varias 

 sic oriri antiimmias , quas dicunt. rationi autem adeo vagae ct inconstanti non csse cre- 

 dendum. 



'■ In qua doctriuft lioc primiim reprehendendum nobis esse videtur , ideam Dei ortam 

 'dici e rationis nisu ad absolutum: hoc enim mod6 idea, quam habemus Dei per rcve- 

 lationem , confnnditur cum eil , ad quam perveniraus ratione. Ideam Dei inter homines 

 non ex eo fuisse natam, qu6d ciim natura humana caussarum et eventuum seriem cogi- 

 tct continuam , tandem pervenire necesse sit ad caussam omnium , quae sint fiant- 

 que, primam et absolutam, vel ex eo videre est, quud omnes veteres philosophi tum 

 Graeci et Romani, tum Orientales, materiam non a Deo, tamquam principio, derivave- 

 rint, sed dixerint aeternara. Licet niulti intcr Christianos pliilosophi somniaverint , 

 esse Deum , se demonstrare posse , qui omnium rerum sit auctor ; nihilominus ad lianc 

 ideam su4 vl nec adscendisse, nec posse adscendere, rationem humanara, testatur anii- 

 quitas ( I ). 



Deinde rationis humanae eam esse naturam , ut' usque tendat in infinitum , nec ubi 

 pedem figat, locura invenire ulliim , miniis ver6 mihi videtur dictum. Phantasiam hoc 

 facere, non rationcm , mea mihi testatur experientia, et qui accuratiiis mentera suam 

 inspiciant, omnium hoc testaturam experientiam , necesse mihi esse videtur. Et quare 

 pedim sistere nequit phantasia? quia scilicet nulla ipsi est notio itihili. Veluti cum 

 cogito universum , vidco illud e partibus esse aptum et nexura. quia autem, quod ex 

 partibus est conflatum , omne fines habeat et terminos , necesse est, hos ponere conor; 

 scd frustra : ultra enim hos terminos ciim nihil mWii cogitandura est, 7iihili auiem notio- 

 nem habeo nullam, loco nihtli repono spatitim, Ea ver6 est mentis meae natura, ut 

 si spatium cogito , illud cogitera cxtenstim. quod autem extensum est , id habere ter- 

 niinos, necesse est. et sic progredimur a termino ad terminum , nec ullura invenit 

 phantasia finem, ac tandem infiniti cogitatione turbata, et vertigine correpta, laSsa de- 

 sistit (2). 



Cau- 



Ci) Vid. MoA^mitii, in disserwtioiie de creatione ex niliilo, iuacta eius editioni systeiniiis 

 intellectualis Cudworeliii; Platner tomo 1. §. 1045, noti 2, 

 (2) Vid. Platner , 1. 1, §. 104I. 



