RESPONSUM AD QUAESTIONEM PHILOSOPHICO-THEORETICAM. 



si 



Caussara , cur ad terminura tandem quemdam subsistamus , qui sit absolutus et omniuu 

 ultimus, Kantiani dicunt esse finitam nostram naturam , quam sensibilitatem appellaut: 

 quod non magis firmura esse, ex dictis consequitur. Ad seiisibilitatem enim , quam di,- 

 cunt , pertinere pliantasiam , quis neget ? Jmmo ratio est , quae dictatoriil auctoritate pro"- 

 iiunciat , mdlam esse in infinitum progrmum : fieri posse negat ratio , quod e partibus 

 est conflatum (qiiarum, quotquot sint, numerus tamen est), id nuUos habere terminos. 

 Haec non vidit Kantius , Iiaec non perspexere, qui eum sequuti sunt, omnes. Hinc illae 

 lacrymae ( i ), 



Nulla igitur est-pugna rationis cum ratione , nulk antlnomia. At enira , quaraquam 

 haec ita sint, ideae tamen hae, utut nascantur, e nostrae mcntis naturi necessaria 

 ortura ducunt, ncc ulla est absoluta i:ecessitas , quae cogat his ideis eas , quas conti. 

 nent res , vere subesse ( sunt subiectivae ). Haudquaquam negaraiis , nec ullus nega- 

 bit philosophus umquam: in eo vobis. non assentimur, quid has ideas prorsus esse 

 inanes, temere, tamquam e tripode Delphico , pronuniietis , et quam ratione habemus 

 cognitionem idearum , tara longe experientiae postponatis ( 2 ^. Nonne omnis huraana 

 cognitio, est visoruro tantiim cognitio, vel ut loqui %o\fAi.',' sublectival Nura cognirio , 

 quam habemus experientia, est alia? aliudne quid videmus praeter visa? quis vidit res ex- 

 teruas? quare diciraus esse res externas? nonne dicere praecipit ratio?'at quis praestet, 

 rationem ducere ad veritatem ? nonne ideo diciraus esse res exteraas , quia aliter cogi^ 

 tare non possumus? Rem tetigit Borgerus summus, in quem hic quadrat ingeniosus 

 Ausonii versus: 



Indole maturus, funere acerbus, obis. 



Ille igitur: „ Atqui hoc ipsum" inquit „ in disceptatione versatur, liceatne ab to ^ 

 quod nos sentiamus, argumentum ducere, res extra nos positae non tantum quaks 

 stnt: m quo Kantuis Scepticis assentitur: verum etiam an sint omnino? quod cum per 

 se probari non potest, tum pugnat etiam cura criticl Kantiana. Res' enim , quibus 

 aihcunur , et existere surauntur , et causae esse afi^ectionis. Atqui haec ipsa , exsistere 

 et causam esse , ab ipso Kantio ad categorias referuntur, et cogitandi formae , non re- 

 rum qualitates , habentur ( 3 ). 

 At enim visa inprimunt res externae, ideas non impriraunt res , quas eas continere 



di- 



( I ) Vid. Platuei: §. 703 et Skeptische Fragen in Beziehung auf den BegrifF des Une-id- 

 lichen , p. 640 sqq, 



(2) Eo usque progressus fuit, ut cognitlonem, quam habemus experientia. dixerit «W;V^«; 

 qu.mobrem tame. satis ab aliis fuit castigatus. Vid. C. C. E. Schmid , Worterbnch z«m Ge- 

 brauch der Kant. Schriften, artic. ObjMv. et Platnerem §. 699 auctoresque citntos. 



(3) Disputa::onis de Mysticismo p. 113 ed. 2. 



C3 



