RESPONSUM AD QUAESTIONEM PHILOSOPHICO-THEORETICAM. 29 



mittere pro facie praeclarl et viribus amplis : 

 aeternamque dabant vitam, quia semper eorum 

 suppeditabatur facies , et forma manebat 

 ( et manet omnino ) , et quod tantis viribus auctos 

 non temer^ ulh\ vi convinci posse putabant. 

 Fortunisque ide6 longfe praestare putabant, 

 quod mortis timor haud quemquam vexaret eorum , 

 et simul in somnis quia multa et mira videbant 

 efEcere , et nullum capere ipsos inde laborem ( i ). 



Alterius deinde (cur superstitio in homines invaluerit) caussam ita aperit : 



Praeterea coeli rationes ordine cert6 



et varia annorum cernebant tempora verti ; 



nec poterant, quibus id fieri , cognoscere causis: 



ergo perFugium sibi habebant , omnia divis 



tradere, et illorum nutu facere omnia flecti. etc. (2). 



Huic philosoph6 ver6 , nisi deos res humanas curare negaret , compellare liceat illis 

 verbis, quibus Antenori, Helenam cum opibus reddi iubenti , increpat Alexander: 



Ei VeTshv Si rouTOv «Tri (rmvliii dyopiusif , 

 i^ ipx Sij TOi eTreiTot 6eo) (ppivxi aKeirxv otuTOi. 



Ita enim, quam srt ignarus somniorum naturae atque indolis, Uiculenter demonstrat ,.et 

 iure sub Cottae personl in primo de naturd deorum (3) dixit Cicero : „ Non pudet igi- 

 tur physicum, id est speculatorem venatoremque naturae, ab animis consuetudine imbu- 

 tis petere testimonium veritatis? Istd enim mod6 dicere lieebit , lovem semper bar- 

 batum , Apollinem semper imberbero , caesios oculos Minervae , coeruleos esse Ne- 

 ptuni." Nonne e6dem mod6 , quod minime putavit Epicurus , demonstrare possimus , 

 animas hominum post fata restare , quas in somniis videamus saepius 7 Sed nemo de 

 stupore Epicuri hac in re dubitat ( i ). 



' Nunc quam Stoici huius consensils posuerlnt caussam , videamus. Instar omnium auLem , 

 nobis sit, quam memoravit Cicero in secund6 de naturd deorum , Cleanthis sentencia , qui 

 quattuor de caussis dixit in animis, hominum informatas deorum esse notiones. Prmam 



po- 

 . (I ) Vs. 1158 sqq. Vid. etiam S. Empir. a. M. i. 9. s. 25. Cic. d. N. D. I. 16 sqq. conf. 

 Tennem. 1. c. tom. III. p, 414 sq. (2) Vid, vs. I182 sqq. (3) c. 30. 



( I ) Cf. Tennemann , I, c. p. 415 sq. 



D3 



