ga TACONIS ROORDA 



possif et liaiid scio, an qui aliquantulum aJhuc dubitare velint , omniiim sint dicendi 

 petukntissimi. Si quis urgeat, omnem liunc uiumli ornatuin et pulcritudincm pro« 

 ptiam soliim esse mentis nostrae anectionem, neque nos res , quales ptr se sint, pos- 

 se cognoscere, cum eo non altercabor: sed eo usquc hanc raeam afTectioncra vcram 

 esse credam , quoniam rationi meae nullo niodo refragatur, donec milii in rebus , 

 sicuti per se sint , hanc elegantiam et harmoniam non inesse, manifeste ostenderit: 

 quod facere se non possc, ipse fateatur , necessc est. Est ighur iuiiicii/m tiaturae , 

 in mundo esse fines caussarum , sive omnia ad cenos et stabiles fincs , id est sa- 

 pienter , inter se connexa esse et apta. Uti vero naturae est iudicium , sapientiam 

 inesse rerura naturac, ita non miniis naturae humanae proprium est et necessarium, 

 hiiius sapientiae sapientem esse caussani. Dicant centicsque repetant , catissam esse co- 

 gitationis formam , non rerura qualitatem: niihi sufticit ipsos eos dicerc , nos naturae 

 recessitate coactos hanc categoriam ad rem quamdam traducere. hoc ipsum , indisso' 

 Ihbili vinculo cum naturd humanii esse coniunctiim , nec quicquam aliud, ut supr.\ dixi- 

 rcus, veri est iudicium. Quae quaeso esse possit sapientia sine sapiente^i Si aliter cogi- 

 temus, uatura a'se ipsa dissideat. Est igitur naturae ratio intelligentis , quac ita hunc 

 mundum constituerit: hanc naturam intelligentem appellamus Deum. Hunc propterea 

 niundi ornatfis auctorcra omnes agnoscunt gentes , omnes nationes , omnes homines , 

 nisi cura ratione omnem exuerint humanitatem ( i ). Qui nullum esse huius argumenti 

 valorem audacter negant philosoplii, Diderotius C^), Humius (3), Kantius aliique , 

 per reverentiam, qui hoc argumentiim adoriantur, testantur ipsi , quanta hic vis sit 

 naturae. Quid est quod tanto operc devenerentur ? ipsumne argumentum , quod nul- 

 him esse dicunt ? an potii^s eos , qui istis rationibus assensum praebent, quos vel 

 superstitiosas mulierculas , vel miseros appellitant Empiricos? Suam ipsi revcrentur na^ 

 turam , cui vim faciunt : intus est ratio , quae lcges suas impune violari non sinit. Na- 

 turae est igitur iudicium , idque constans , esse naturam intelligentem , quae tara apte 

 omnia connexuerit, ut admirabilis illa hinc existeret, quam quotidie suspicimus, om- 

 iiium rerum, omnium eventuum , harmonia (4). 



Et 



(i) Boeks , 1. U (a) Pens^es plillosopliiqiies , p. 25. 



(3) Dialugues, p. III, I31. 



(4) Argumemem hoc variis ab omni aevo modis explicuerunt varii, Ex antiquis vidcatur 

 Socrates apud Xenophontem in Memorabilibus Socratis, 1. l. c. 4. 1. 4. e. 3. Aristoteles apud 

 Ciceronem de naaira deonim 1. 2. c. 2. c, 37. Clinias apud Platonem de Legibus , 1, 10. 

 iiaiid ionge ab initio. Sextus Empiricus adversus Physicos 1. I. segra. 2, p. 573. Cicero de 

 iiaturi deorum , 1. 2. c. 2 sqq. Tiisculanarum Quaest. 1, I, c 28, Plutarchus de Plac, PhiU 

 I. r. c. 6. conf. alia testimonia a Barthelemio citata in capite 79 iiineris Anacharsinis. E recea- 

 rioribus Fi5n^lon 1, 1, Reimarus 1. I. 



