COMMENTATIO ad QUAESTIONEM MEDICAM. 75 



S. 4. 



Ex liactenus breviter dictis satis constare videtur , Naturae facultatem , vulnerum 

 ukeruni et fracturarum restauratricem, a multis quidem descriptam et explicatam esse 

 auctoribus ; hos vero , ad facultatem lianc explicandam , varias condidisse Theorias , cum 

 «anae Physiologiae legibus magis rainusve convenientes. 



Quaeritur jam , irt ttkimae quaestionis parti satisfaciamus , jtidicium de illd sententid , 

 quae oeconomiae humanae legibus hactenus cognitis hodie maxime fundata videatur P 



Ad hancce quaestionis partem difEcillimam statim responderemus , nisi duplex esset ra« 

 tio, quae opus hocce difiicile et «'SuvxTiv fere redderet. Primo nempe loco, virium mearum 

 juvenilium tenuitatis optime conscio, optionem hac in re ex auctorum clarissimorum sen- 

 tentiis facere, arduum admodum atque audax mihi foret negotium , quum hicce auctor 

 haec, ille iterum alia optime explicaverit. Secundo, quamvis inter scntentias, a me 

 - propositas, non paucae inveniantur , auctoris sui , Naturae observationibus fundatam , 

 doctrinam et veritatis studium probantes, nulla tamen (quod cum verecundii dixerira) 

 recensitarum explicationum ea mihi videbatur , quae omni ex parte ad cxplicandum nos- 

 trum argumentum sufficere posset. Ita ut, post multiplices etiam propositas auctorum 

 sententias , cum Morgagnio (8) dicere -nos debere, videamur: „ MuUa fiunt, quorura 

 „ perobscura, quo iiunt, modus et ratio est." 



Quid itaque agendum ? An nova propnnenda sententia ? Minime certe , sed magis 

 demonstranda et comprobanda tantum videtur , vasis sanguiferis competens , quae hacte- 

 nus non satis descripta videtur, facultas ramos emittendi aut vegetandi. Ilancce ni- 

 mirum vasorum facultatetr( a Swietenio , Albino 'aliisque breviter indicatam , ab aliis ite- 

 rum rejectam inveniens, dubitabam primo, num vasis sanguiferis tribuenda, an vero de« 

 negandaesseti De eidem autem vasorum facultate docte et ingeniose, in scholis chirur- 

 gicis, disputantem audiensvirum quemdam Clarissimum, mox hujus sententiae vcritatem 

 intelligebam ; de phaenomeni itaque veritate convictus, incepi haecce, quae a Viro Cl. 

 audiveram, colligere, collccta disponere, cademque niagis explicare, explicata observa- 

 tionibus illustrare , atque sic novam quasi formare sententiam conatus sum. 



Quamvis enim de memorata vasorum facultate , recentioribus teiiiporibus, locuti sint 

 Hunterus atque Meckelius; non tamen hi Viri CIl. facukatein illam explicasse , i. e. ra- 

 tionem , quae inter lympham coagulabilem ct progerminantia vasa locum habec , pcrce- 

 pisse videntur. Sperans itaque meum laborem non plane inutilem fore, in alterd hujus 

 commentationis parte , ex vegetatione vasorum Naturae faculiatem restauratricem expli- 

 care, eamque explicationem , tanquam in oecouomiae hunianae legibus maxime fundatam , 

 proponere conabor. Hoc itaque argunientum in alterd scriptionis parte , pro exiguo vi- 



rium 



(8) Vid.de Sedibus et Causis morborum, Epist. Anat. Med, 56. art. 13. 



K 2 



