RESPONSIO 



A D 



QUAESTIONEM JURIDICAM^ 



PRAEFATIO. 



J.nter multa alia, quae Juris Romani studium commendare solent, et illud esse videtur, 

 quod non ab aliquo legislatore certo tempore constituto codice circumscribatur , sed ex 

 populi Romani constitutionibus diversis temporibus factis sit collatum ; unde ex illius 

 Juris studio docemur non tantum quid Juris apud Romanos fuerit, sed etiam quo modo 

 Juris notiones apud illum populum ortae , paulatim adultae et denique excultae sint. 

 Quum enim Juris Romani Codex ex multis legibus , Senatus consultis , plebiscitis , 

 principum placitis, responsis prudentum et Imperatorum Constitutionibus sit compositum , 

 ex illorum omnium , quae in Pandectis et Codice supersunt fragmentis , qui ad Juris Ro- 

 mani studium animum adverterit , facile intelliget , quomodo Jus Civile apud Romanos ■ 

 moribus introductum, paulatim libera republica vires explicare coeperit, a diversis tempo» 

 lum conditionibus aliam acceperit formam , quomodo denique cum ipsa republica adoleve- 

 rit. Quod si verum est, ut nemo dubitat, inde sequi videtur in Jurisprudentiae Ro- 

 manae studio eandem valere regulam , quae in omnibus disciplinis vim obtincc ; nempe 

 fontes ipsos scaturientes non turbidos rivulos , esse adeundos; ita ut bene instituere Ju- 

 risprudentiae studium is tantum dicatur, qui initium ab antiquissimus legibus fecerit, et 

 sic Juris quasi cursum sibi sequendum statuerit. Hae enim leges , cum ab omnibus docris 

 et Juris peritis fontes et incunabula Juris Romani habeantur, a quibus non tantum Roma- 

 norum sed omnium fere deinceps cultiorum populorum Jus Civile fluxerit, haud contem- 

 nendum videtur illorum consilium, qui initia Juris Romani e legibus XII Tabularum 

 haurienda esse statuunt. 



Quod consilium cum et mihi, de ratione hujus studii instituendi cogitanti, sequendura 

 Vxsum esset, ecce! ab Amplissima Facultate Juridica in Acaderaia Leidensi ad certamea 

 Litterarium proponitur quaestio, de meritis Jacobi Cothofredi in restituendis XII Tabula' 

 rum legibus i quae ut erat cum XII Tabb, studio conjunctissima, me statim alliciebat, 



A a. K» 



