lo JACOBIHENRICIvanderHEIM 



iiuinis enim omnium legum fons est summa ratio, quae diversos homines divcrsis in regio- 

 iiibus constanter eadcm doceix solet. Sunt liae leges, de quibus loquitur Cicero in Or. 

 pro Mil. c. 4. „ quae non scriptae sed natae sunt , quas non didicimus, accepimus, le- 

 gimus , verum ex natura ipsa arripuimus , hausimus , expressimus , ad quas nou docti , 

 sedfacti, non institiui , sed imbuti sumus. " Ab alio etiam crrore utcavcamus, monet 

 tota hujus legislationis historia, ne scilicet nimis Patriciorum prudentiam ct aequitatem 

 laudibus efleramus, quod leges externarimi gentium cognoscere voluerint (24) . Cum in 

 ea re potius illorum artes observandae sunt, quibus iterum Plcbem eUidcre conatL sunt. 

 Si enira superiorimi oranium contentionum naturam bene perspectam tenemus, appa- 

 ret quam vere Hugo vir Cl. dixcrit: ortum suum XII Tab. leges multo raagis debere 

 contcntionibus patrcs inter et tribunos, quam quod Romanis non sufliceretjus partim Ic- 

 gibus statutum partim moribus introductum (25). In civitate quae trecentos fere annos 

 steterat , et in qua plures etiam leges scriptac raemorantur , Jus civile . satis vires potuisse 

 explicare verlsimile est. Neque etiam rogationes Tribunorum eo pertinebant , ut novum 

 constitueretur jus , verum ut jus moribus introductum auctoritatem et stabilitatem nan- 

 ciscerctur, adeo ut ab eo recedere Consulibus non liceret; ex quibus sequi videtur Pa- 

 trcs , cum diutius Plebis rogaiiontbus. rsslstere non possent , illud excogitasse ut mitterentur 

 legati lcgum quaerendarum causa , quo facto rem in postcnim tempus dilferri arbitrabantur. 

 Hanc sententiam quo magis amplectaraur, suadet Patriciorura post legatonun reditum agendi 

 ratio ; his enim post duos annos in patriam reversis , accitis quae usquam egregia ( ut est 

 apud Tacitum) Tribuni jam urgent, ut tandem scribendarum legum initiura fiat; hic 

 iterura Patrcs negant , rem variis artificiis difi^erre conantur , donec Appius Claudius in 

 sequentem annura Consul designatus eos invitos tandem cogat Plebis voluntati satisfacere. 

 Placet igitur in posterum annum creari dccemviros sine provocatione , ct ne quis eo anno 

 alius magistratus esset. Admisccrcnturne Plebei , controversia aliquamdiu fuit: postrenio 

 concessum Patriciis ut ex eorura nuraero crearentur decemviri, modo ne lex Julia de Aven- 

 tino aliaeque sacratae leges abrogarentur (26), Hi Dcceraviri munere suo fiincti post 

 annimi ilhid aliis Decemviris tradiderimt, qui quantopere potentia abusi sint, et qualem 

 exitum habuerint supervacaneum est dicere. Leges autem , quas Hermodoro ( 27 ) Ephesio 

 interprete adhibito confecerunt, primum Plebi roboreis tabulis incisae propositae, postea 



ab 



( 24 ) Cff, Otto iu Praef. illiiis Tkesauri III. ui capite , «7« Romani prudenter leges peregrinas 

 adoptarint, 



(25) CIF. Hugot historia Jiiris , p. 63. edit. 8vae. 



(26} Vid. Liv, L. III. c. 32. Item D/o;;. Halyc, L. X. ubi ita : to Is ii&\t9TX jtiTtxv xiroii 

 (Patricios sc.) xpoEA^o-Saf t9v Sexxpxixv h >i Tuv Sifiiiipxoiv xxTdXvaii zavToq tta\i7T» s^svXovto. 



(27) De Hermodoro vid. veterum Testimonia apiid Gothofredum , 1. 1. p. 59. Clf. etiain Bouihaud 

 discoisrs priliminaire p. 19. Back, hist, Jxir, p. 28. 



