RESPONSIO AD QUAESTIONEM JURIDICAM. 13 



docto commentano Iniic proposito satisfecit , ita tamen iit qiiamvis niaximas ipse laiidcs 

 meniisse videatur , insequentibus multum faciendum reliqucrit (j). 



Etenim ut jam ad ipsum opus accedamus , de ordine quo leges in Tabulis dispositae 

 fuerint sollicitum eum fuisse non apparet; nullo enim in fragmemis alTerendis et expli- 

 candis vel legitimo vcl systematico ordine ustis est: sed ut animus fert, ab alia ad aliam 

 juris partera transgreditur: ita enim , ut dicta exemplis probemus , commentarius incipit a 

 lege: quodcimqtie postrc^iim popuhis jiisserit ^ id jus ratumque esto. Quam porro scquun- 

 tiir leges nonnullae ad jus publicum pertinentes. Has autem excipiunt leges de rerum Do- 

 mimo, de Senrittttlbus ^ deUsucapione^ de Testamentis ; haec vero Testamentorum doctri- 

 na intermittitur legibus quibusdam interjectis de modo Scpulcrorwn et aliis de Jure Sacro. 

 Denique post revocatas Testamentarias leges accurrunt leges de Jure Patrio , quac , si or- 

 dinem juris systematicum observarc voluisset auctor, primo certe loco disponendae fuis- 

 sent. Plura afferre exerapla nil attinet ; nemo enim , qui luing commentariorum librum in- 

 spexerit , Balduiaum de ordine cogitasse facile dixerit. 

 . Ncque majorem ejus curam fuisse apparet , ut legitima legum verba inveniret vel resti- 

 nieret; quamvis enim quae mens fuerit legis ciijusque, ex diversis ad eandem legem' 

 pertinentibus fragmentis studiose conficere studeat; quae verba genuina fuerint eadem 

 sollicitudine non quaerit. Haud injuria igitur quis dicat Balduinum diligenter quidem col- 

 legisse et explicasse fragmenta , non vero ab illo leges restitiitas fiiisse. 



In explicatione vero maxima diligentia et rerum peritia versatus est. Legum enim 

 explicationes plerumque ex Jure Graeco et ex omni Jure Romano petere solet. Quae 

 interprctationes etsi indicio sunt quanta rerum scientia et juris peritia instructus ad hoc 

 accesserat opus , obscrvandum tamen est nimis anxie eum Jus Atticum cum Jure Romano 

 conferre voluisse, adeo uc, si inter eas aliqua intercedat similitiido , Romanas leges a 

 Graecis desumtas pronunciare haud dubitet. Primum ejusmodi exemplum occurrit m 

 Cap. VII. ubi agitur ds falso testimomo , ubi sic : „non dubium est, inquit, Decemviros 

 insancienda falsi testimonii poena, Graecorum exemplum seciitos esse; audiebant enim 

 Athenis in Areopago gravissimura esse judicium ^l^iu^ofnxpTupiSv Ccujus et aptid Demos- 

 thenem frequens mentio)" (4). Aliud exemplum est Cap. VIII. ubi agitur de poena ca- 

 pitali m JLidicem statuta, qui pecuniam ob rem dicendam acceperit Cs). Hoc loco auctor 

 memorat historiam cognitam Sysamnis judicis a Cambyse Rege Persarum severissime pu- 

 niti; hinc ita ;ratiocinatur : „factum id est, inquit, vivente adhuc AthenisSoIone, Romae' 

 imperante Tarquinio Superbo , vix 80 annis ante Decemviros ; ejus itaque et hi meminisse' 



po- 



Cs) Prima horum commentaribrum editio es: Ae. ^550. repetita vero et ptatie noya Bazel 

 1557. Exstat ec in Heineccii , Jiirh prud. Rom. etAtt. I. p. 59 — 170. 

 C4 ) liald. apud Heineu, 1,1. p. 76. (S ) ^«i''' !• '• E. 78. 



B 3 



