i6 J A C O B I H E N R I C I v a n d e r M E I M 



In Macrobii autem loco (12), qiiem ad probandam scntcntiam adfert auctor, niliil cst, 

 qiiod cITiciat talem legem in Xlf Tab. retulisse Decemviros. Ilic pcrtinct quod ait 

 Gotliofredus , ubi errorum fontes enumerat „ scirent etiam , inqiiit, quac alias a Deccm- 

 viris facta fiiere ab iis quae in legcs XII Tab. nominatim relata sunt distinguere , non ilU 

 certe lcgem de Intercalando hancce relatum irent. 



Posscm plures depromerc lcges a Balduino omissas (13); vcrura quum jam longior 

 fuerim, haec satis ostendant, quid statucndura sit de ipsius conaminibus. Maud dubitamus 

 igitiir dicere magna quidcm Balduini essejmerita in XII Tab. fragmentis sedulo colligcn- 

 dis et cxplicandis; non ita magna tamen ut ab oraui partc perfectura ejus dicatur opus , 

 et non magnum aliis reliquerit laborcm. Quani sententiam neraincm arbitror suara uon 

 facturmn , qui hunc commentarium cum Gothofredi laboribus contulerir. 



$. 2. Jacobns Racvardus, 



Jam cum ad alios transitus faciendus est, Raevardus inpriniis sese commendat, ad cujus 

 curamentarium de XII Tab. diligentius attendaraus. Fuit Raevardus JCtus exiraius Sec. 

 XVI Bruggensis , Antecessor Dnacensis , quem Lipsius Belgii Papinianum praedicare non 

 dedignatus est Ci^). Inter varios ejus d£ pluribiis Juris Civilis partibus commentarios 

 iile praecipue erainet , qui est ad LL. XII Tab. quem nunc data opera considcremus. 



Quantopere ad rectam fragmentorum intelligcntiam valeat, quod legitirao vel ccrte sys- 

 tematico ordine collocentiir facile apparct. Quo magis notandum et mirandum est pri- 

 mos Iiarum legum collectores nequaquara cogitasse de ccrto illis ordinc disponendis. Quod 

 supra dcBalduino annotaviraus , idem de Racvardo dicendum videtur, nimirura eum singula 

 legum capita siugulatim ex veteribus scriptoribus eruissc verum in illis colligendis nullum 

 ordinem servassc. Quod vero ad singula legum verba restituenda attinet , cum hac de re 

 Balduinus soUicitus non fuerit , contra maximam apud nostrura auctorem reprchendiraus 

 curam. Non tamen eo spectat haec laus , iit oraniara oranino legura legitima verba eum 

 vel adduxisse vcl invenisse dicaraus , cum permultarum lcgum sententiam tantum et raentem 

 explicat; verum ut eum verborum restituendorum saepius egregie pericuhira fecisse judi- 

 cemus. Denique non omnes leges, quae ad XII Tab. pcrtinent, hoc in commentario col- 



lec- 



C 12 ) Qiii est Sararn. I. cap. 13, TiKlitninim , ait li'iro tertio, Magistratniiin referre Dscemviros 

 qiii XII Tnb. diias addidcrmu de Intercnlr.iido popuhim logasse. 



C13 ) I" V. c, inemiuit quideni legis de parricidii qur^eitoribiis; quid vero in illa c.iutnni fuerit 

 nondjcet, de qua sic; „ utinam , inquic, haiic de iislc.tjem liaberenius" , quam tamen ex Festo iii 

 voce Parici et voce Qtiaestores facile eruere potnisset 1. 1. pag. 72, ita quoque le.^is si eKs'st qtii 

 iu jus vocarum vitulicit non meminit etc. etc. etc. 



(14.) CiJtif. Haiibolri 1. 1. pag. pfi. Natus est Raovardns anno 1=^34 et praematura morte exrinctns 

 auno 1503, Editus esc commencarius ad Xli Tab. leges auno 1563, Conf. Hauboki 1. 1. pag. J04. 



