31 J A C O B I II E N R I C I van d e r H E I M 



in Medicis , in Philosophis et Mathematicis aliisque id solum spectandimi docent , utrum 

 benc ct docte qiiid exposuorint, non vero an elcganti forma et orationc lectores alli- 

 ciant. lllud quam sit inane dictum jam Ciccro ostcndit, qui ct exemplo et praeccptis il- 

 lam ipse et commendat et laudat elcgantiam. liic enim de Philosophis inprimis agens , 

 „fieri autem potest," inquit, „ut rccte quis sentiat, et id quod scntit politc cloqui non 

 possit : scd mandare quemquam litteris cogitationcs suas, qui eas nec disponere, nec illu- 

 strare posset, nec delectatione aliqua allircre lectorem , hominis est intcniperantcr abuten- 

 tis et otio et litteris. Itaque suos libros ipsi legiint cum suis ; nec quisquam attingit , 

 ptaeter eos, qui eandem licentiam scribendi sibi permitti volunt (2)." 



5. 3. Primiis Fragmcnta Tabulis sttis restituit. 



Ex iis, quae sup. Cap. dixiraus, satis constare videtur, quidquid egregie in restituendis 

 XII Tabb. leglbus feccrint JCti priores , neminem cogitasse vel pcriculura fecisse Icgum 

 suis Tabb. restituendarum. Quanquara non defuerint, qui animadvcrterint a nonnullis 

 veterum leges memorari , et qua in Tabula positae fuisscnt indicari , nemo tamen ea valuit 

 audacia ut ea indicia adhiberct ad universas leges in tabulas disponendas. Nec alterum 

 subsidium , quo usus est Gothofredus , eos fugit; nimirura reliquiae cx Gaji commenta. 

 riis; vidimus enim iis satis feliciter esse usos Pithoeum et Marciliuro, ut de serie legitima 

 pronuntiarent , non vero , ut ex iis leges Tabulis restituerent. Haec vcro laus unice per- 

 tinet ad Jac. Gothofredum, eamque sibi soli deberi agnoscit ipse in titulo , quem prae- 

 fecit sui commenrarii Libro I, qui inscribitur XII Tabb. Fragmenta nu/ic primum Ta- 

 biilis rcstiluta, 



Itaquc si qua ratione et quibus argumentis eam Tabularum restitutionem aggressus sit, 

 scire veliraus , diligenter ea Icgcnda sunt , quae hac de re universe monet auctor in prae- 

 fatione, quae. qui diligenter ponderavit, stupendam ingenii vim et subiilitatem auctoris 

 extollat necesse est. 



Duplicis autem generis sunt argumcnta, quibus Tabularum ordinem ct materiam probare 

 conatur: altcrum gcnus constituunt ii vcterum scriptorum loci , in quibus non tantum leges 

 adferuntur, verum etiam Tabulae indicantur, in quibus collocatae fucrunt. Hi loci quin- 

 que tabularum materiam docent , ncmpe ut primae , secundae , quartae , decimae , et duarum 

 ultimarum (s); huic firmissimo argumento accedi: argumcntum e Gaji libris petitum , in 

 quo auctoris acumen manifcstissime cernitur. Constat enim Gajura sex Libros intcrpreta- 

 tionum ad XII Tabb, conscripsisse ; unde probabili conjectura efficit Gothofredus singu- 

 los Libros binis Tabulis rcspondere. Hanc vero , conjecturamne dicam an divinationem , 

 supra allatis testimoniis non adversari, verum et ab iis probari iuculcnter demonstrat. 



Cum 



C2) Cff. Ciccro, Ttisc. Qri/jesf. l. C, 3. 



CjJ Cii", Gothufr. l. /. p. 18 , ip, . • 



