RESPONSIO AD QUAESTIONEM JURIDICAISI. 45 



esse videantur. Qua in re multum etiam superioribus antecelluit, quorum nullus , nisi 

 forte Pithoeum excipias , omnes leges probabilibus formulis concepit. Quanti autem 

 monienti sit, ut legum non sententiae tantum , verum et verba inveniantur, cuique per- 

 spicuum erit , quia in omnibus legibus a verbis , quibus expressae sunt , maximae quae. 

 stiones oriri solent. Ouod vel maxime in XII Tabb. accidere debuisse, perspicuum 

 est, in quibus, singulis verbis, propter illam cognitam brevitatem, saepe inclusas fuisse 

 integras sentcntias JCti insequcntis temporis docuerunt. Ne tamen lectores in errorem 

 ducerentur, quae legitima essent verba , ea cliaractere majusculo exprimi, et a caeteris 

 disringui curavit. 



Jam igitur quod primo loco diximns Gotbofredum , cum exstarent verba legitima apud 

 auctores , ea expressisse , vix probatione egere videtur : tot enim sunt ejus rei exempla 

 iit V. c. leges in I Tab. legitimis verbis ex antiquitate expressas esse fere omnes di- 

 camus , si unicam legem secundam si ensiet , qui in jus yocatum caet. et sequentis le- 

 gis prima verba' etide via excipiamus ; quarum hic legum verba ad imitationem caete- 

 rorum bene expressit. Quanta vero cura et quam egregie in iis legibus , quarum tan- 

 tum mentem ex antiquis monumentis conficere licet , verba in Festo antiquissima et le- 

 gitima eruere conatus sit, inter alia exemplo sit lex: si se telo defensint quiritato , En- 

 DOPLORATo: quam vocem ex Festo in voce sub yos huc pertinere docet, quia ita 

 apud Festum ut in legibus Transquedato et endoque ploraio; eujus vocis significationem 

 esse cum quaestione inclamare , docet alio loco in voce endoplorato. Ex quo eodem 

 loco verbo transquedato utitur in .lege in Tab. VI. res yendita etc. Quomodo in lege 

 illa signa quandoque sarpta donec dcmta erunt yindicare Jus esto Tab. VI. ex Festo 

 legitimis restituerit verbis , supra jam docuimus , quae tamen Festi verba multos 

 fugisse videntur. Sic quoque egregie ex Festo verba erctum citum retulit ad leges de 

 mminibus inter haeredes pro portionibus haereditariis diyidundis, Quamquam vero ica 

 egrcgium ejus dicamus etiam hac in parte laborem , quaedam tamen auctorem fugisse 

 videntur , quae inprimis spectant duo haec verba paterfamilias et praetor , quae' perpe- 

 ram ad XII Tabb. relata esse probare conabimur. Vocem enim paterfamilias perperam 

 in XII Tabb. et quidem in lege prima Tab. V.. adhibuisse Gothofredum et alios col- 

 lectores egregie docet Cl. Erb (21). Recte enim monet vir Clar. in fontibus hujus 

 legis apud JCtos hanc vocem non adjici, ut v. c. non continetur loco Ulpiani XI. 

 14. quamquam is legem ipsam se referre ait , neque etiam loco Pomponii in I. 120. 

 fF. de V. S. neque Justiniani in Inst. II. 22. et unicum testimonium vocis faterfa- 

 milias esse in loco Ciceronis de Invent. lib- 2. c. 50. unde descriptum dicit locum ad 



,. .. . Herr. 



( 21 ) Frb , in liisp. pecnliari inserca in Hugonis Horreo Jur. Civ. IV. 62. 



