RESPONSIO AD QUAESTIONEM THEOLOGICAM. I, 



tte Grammaticae et Theologicae librorum Sacrorum interpretationis , in explicando loco 

 Phil. III: i8. ostenso, 1793. Exstat in Sylloge Commentt. Theoll. cdita a D. J. Pott 

 €t G. A. Ruperti , l. pag. 244. Huc spectant quoque de finibus interpretationis nota' 

 ta in Beckii Monogrammatibus. T. I. pag. 184. 



Ab interprete , sive in Theologi , sive in Philosophi provinciam invadente , atque hoc 

 modo terminos ab ipsa rei natura pactos migrante , diversissimas res misceri maximasque 

 oriri turbas nimio plus docuit historia. Conf, /. C. G. Ernestii Diss. de usu vitae com- 

 munis etc. in Muntinghii Opusculis. T. I. pag. 4,5. 



Keilius in Diss. supra cit. jam statim initio ad Ernestii Opusc. Philol. et Critt, 

 pag. 224, provocans, ex vero omnino asserit, interpretem oportere de hoc uno esse 

 scllicituni , ut quid ab auctore dictum sit , intelligat , minime utrum vere an falso dixe» 

 rit; hisque praemissis subjicit, Semkrum errasse, qui Historicam interpretandi rationem 

 huc revocandam esse contenderit, ut intelligeretur , multa , ut supra jam verbo diximus, 

 in libris sacris commendari, quae ad nostrae aetatis res transferri et omnino probari 

 nequeant. Quod, si vere dicatur, Theologi ,^non interpretis esse, supra jam animad- 

 vertimus. 



Staudlinus quidem in scriptis Keilio oppositis eam ob causam, quod Codex Sacer 

 j^eternas et mutari nescias veritates contineat, interpretem philosophum desiderat. Ex 

 universa vero ipsius disputandi ratione, ut ex iis quae Steinius et Starkius in libellis 

 supra cit. in medium protulerunt , dilucide apparet , quanti sit momenti interpretis partes 

 accurate definire. Perquam docte eas exposuit Gablerus , in Journal fiir auserlesene 

 Theolog. Liter. T. VI. P. I. pag. 157, 158. ubi ad examen revocat Ammonii dicta de 

 interpretatione narrationura mirabilium , pracfixa 5. editioni Ernestii Inst. Interpr. N. T. ' 

 nec non 1. c p. 166, i<57, ubi sententiam dicit de Keilii Elementis Hermeneutices ; 

 inprimis in epicrisi, quae loco Obs. III. cit. exstat de Stdudlini cura Keilio litibus. 

 His igitur ulterius persequendis nunc supersedemus , sed pauca de iis videbimus , quae 

 J, Kantius et /. G. Eichhornius de interpretis librorum sacrorum munere statuerint: 

 quippe quae sententiae , quam profcssi sumus , opposita videantur. 



/. Kantius, in libro Die Religion innerhalb die Grenzcn der blossen Vernunft , 

 edit. a. 1794- pag- 43- 15° et seqq. nec non in Streit der Facultdten, pag. 49. 

 [a. 1798] , Codicis Sacri interpretandi rationem , quam Practicam , vel Moralem 

 dixit , commendavit. Interpretis nempe esse statuit , eum auctoribus sacris tribue» 

 rc sensum, qui amice conspiret cum rationis nostrae de religione notionibus, atque il- 

 lud ei prae caeteris omnibus agendum esse , ut sensum , hominum moribus emendandis 

 cum maxime inservientem , e verbis cujusque Scriptoris eliciat, et vel neglectis rationibus 

 Gramraaticis auctori adjudicet. Verisimilitudine quidem non abhorret , Kantium ab 

 interpretatione Grammatica incipi voluisse. Vid. W. A. van Hengel, in Bydragen tot 

 dt Codgel, Wetensch. a. 1817. Vol. 1. pag. 148 — 150. et in Nota C. ad Orat. Dt 



B 2 tle- 



