la" • G. R U I T E N S C H I L D 



elementis disclptinae Theologicae. Franeqiierae , 1815. collata nota a, At primarias tamen 

 partes in Sacra interpretanda Scriptura philosophis rationibus cum tribuisse , nemo ne- 

 gaverit. 



,7. G. Eickhortiius, in Allgemcine Bibliothek dcr Bibl. Litt. T. IV. pajr. 330, priraura 

 quidera , Scriptores Sacros secundum normam , quae in omnibus aliis scriptoribus expli- 

 canlis valeat, interpretandos esse contendit, omnium vero sic repertum dictorum sen- 

 sum ad philosophiae decreta exigenda csse afiirmat. Alibi T. VI. P. I. pag. 61 , de 

 /ir«;«/V Hermeneutica agens , dicit , interpretationem tum demum omnibus partibus abso- 

 lutam esse , quum repertus sensus Grammatico - Historicus ad sanae rationis principia di- 

 ligenter exactus , et ad hanc regulam sic constitutus est , ui. appareat, doctrinam libris sa- ■ 

 cris comprehensam nequaquam iis adversari, sed pro divina omnino habendam esse. 



Kantii quidem illam rationera interpretationem dici non possc , ex supra dictis mani- 

 festum est. Non enira per eam id agitur, ut intelligatur , quid revera auctor in scri- 

 bendo cogitaverit , et quid dicere sive scribere voloerit; sed ea , de quibus scripsit, ac- 

 commodantur ad alias res , et verbis ejus tales inferuniur notiones , quae iis plane non 

 insint, et de quibus ne per somnium cogitaverit scriptor; omnia contorquentur ad pro- 

 positiones interpreti Phiiosopho probatas inde eliciendas; tantum abest, ut in sim- 

 plici sensu Grammatico ad leges linguae ex dictis eruendo subsistatur. Eichhorrdus 

 vero aeque ac Kantius in eo peccasse videtur, quod in interpretando ea assurasent, 

 quae a re aliena sunt, et populariter dicta eadem pensare trutina studueric atque ea , 

 quae philosophice sunt elaborata. Quod tanto niagis improbandura videtur, quo majori 

 Cautione et veneratione rcs divinas in sacris libris traditas tractare oporteat. An, ut hoc 

 utamur, interpretcm agat veri nominis, qui in verbis Jac. i: 5. E< Ik ng iaHu A*/jr£- 

 T«« ffo0las explicandis sapientiae definitiones e scholis Philosophorum repetat, ad eas- 

 que loci sensutu subtiliter exponat, neglecto plane usu loquendi, ex quo praestat con- 

 ferre Hebraicum HMn, atque in universum intelligere studium id agendi , quod opti- 

 mum videatur , et optima ratione. 



De librorum sacrorum sententiis judicium ferre , earumque nexum prudenter inquire- 

 re, illius tantum est, cui propositum sit Codicis Sacri argumentum ad vitae usum ad- 

 hibere. Dum vero philosophiae usuni interpreti denegaraus , tantum abest, ut eum om- 

 ni veri nominis philosophia carere posse existimemus, ut potius contendamus , eum se- 

 cundum justas verasque leges interpretari non posse, qui philosophari nesciat. Hoc 

 tantum requirimus, ut neque in verborum potcstate deSnienda, neque in explicando sen- 

 su, philosophandi subtilitate abutatur interpres, sed loci sensum Grammaticorum more 

 conquirat, et in eo reperto acquiescat. Quodsi nonnumquam incidit in ea , quae cap- 

 tum superant , taliaque occurrunt, quae ab intelligcntia huniani remota sunt, quae ra- 

 tio nec intelligere omni ex parte, nec recte dijudicare potest, nequaquam philosophan- 



duat 



