RESPONSIO AD QUAESTIONEM THEOLOGICAM. 19 



Jam vero cum hoc agendum est, ingens quidem metus atque timor me de sano animi 

 statu tantum non detrudit : nam liac lupus , liac canis urget. Hinc mira interpretatio- 

 num commenta, quae Analogia doctrinae adliibita prolata sunt, oculis nostris sese of- 

 ferunt. Ab altera parte illi , qui literanim studiis restauratis id studiose egerunt, ut a 

 Dogmatica interpretatione abstinendum esse demonstrarent , omnemque Analogiae usum 

 ab interpretatione longissime removcrent, adversarii profecto non contemnendi, agniine 

 facto insurgunt et confligare minantur. 



Sed quando nobiscum cogitanius , abusura non tollere usum , idque liominibus esse 

 proprium , fere dixerim liominum naturae insitum, ut in extrema ruant, metum tradi- 

 mus protervis in mare Crcticum portare ventis, et animo tranquillo pergimus ad illud 

 interpretandi subsidium defendendum, e cujus usu , juscis terminis circumscripto , Sacro 

 Codici, omnis verae sapientiae fonti , lux aiTundi posse videatur; eoque alacrius ad hoc 

 opus nos accingimus, quo certius nobis sit persuasum, fore ut Cap. III. appareat, nos 

 minime facere cum iis , qui sive turpi socordia , sive malo consilio ducti , interpreta- 

 tionem Grammaticam , unicam illam veritatis in Sacris libris reperiundae magistram , 

 nauci floccique faciant. 



Sed in viam redeamus , et rationem , quam in hac re agenda animo propositam habe- 

 mus, explanemus. 



Conabimur igitur illud , quod probandum nobis incumbit, hac via efficere , ut pri- 

 mum dediia opera demonstremus, interpreti Analogiam doctrinae niaxime prodesse, irao 

 ■eum Analogiae usu neglecto in multis locis non eo pcrvenire posse , quo , ut vidiraus 

 Cap. I. §. I. Obss. 2, et 4. ei est tendendum. Dein ilUid agemus , ut palara fiat, in- 

 terpretem librorum Sacrorum , qui Analogiam doctrinae adhibeat , nihil facere quod ab 

 •illius munere vel persona abhorreat. 



§. 2. Rerum cognhione optts est in libris Sacris interpretandis, 



Si cui forte illud, quod nobis probandum sumimus , celebrium interprcium auctorita- 

 te muniendum esse videatur , prae cactcris plurimis , qui in hanc sententiam iverunt , 

 eamque suo singuli modo exornarunt , Ernestii inprimis nobis commemorandus esset 

 consensus, ejus viri qui, ut Cap. I. vidimus , sensum verborum non e rebus colli- 

 gendum , sed res potius e verbis eorumque usu cognoscendas esse , numquam non do- 

 cuit et gravissimis argumentis demonstravit. In quo tamen testimoniorum genere quo- 

 niam veremur ut illi acquiescant, qui non auctoritatibus pugnandum , sed rationibus dis- 

 serendum existiroant, rem nostram agemus argumentis, quae ducta sunt ex ipsius Co- 

 dicis Sacri indole modoque universo. 



I. Nemo auctor, nisi qui forte scribat in puerorum gratiam corumve, qui rerum 

 plane rudes sint , hac lege tcneri existimandus est , ut ipsius sit singula verba inter 



C 2 pre- 



