RESPONSIO AD QUAESTIONEM THEOLOOrCAM. 47 



Praeterea, si iisus loquendi varius est, et contextus suadet significationem , e qua 

 sensus redeat Analogiae doctrinae inprimis convenienS, haec vulgo praeferenda est. Ita" 

 V. c, I Petr. I : 6. significatio particulae el ex usu loquendi diversa esse potest. Fre-' 

 quenter quidem in N. F. ponitur pro sl ; non raro tamen rectius vertitur qitoniam. 

 ex. gr. Act. 4: 9. 18: 15. Quodsi contextum consulimus , posterior significatio in 

 Petri illis, h %kov fVr) , praefercnda videtur, idque eo magis , si iis, quae praecedunt, 

 h ^ uyxKXioiah, de gaudiis , quibus Cliristiani jam in liac vita, propter eximia benefi- 

 cia Ciiristi , affici et compleri possint ac debeant , agi statuamiis , quod comparatio lo- 

 corura Rom. 12: 12. Pliil. 4: 4. nobis persuadet. Igitur h S) conferendum cum He- 

 biaico ^K^ii!!, et tempus praesens, Hebraeorum more, de eo interpretandum , quod fie- 

 ri possit vel oporteat , ut sensus sit : qiiam ob caiisam jam lactandi causam habetis , 

 etiamsi opus sit , ut subinde tristitia afliciamini. Hisce igitur consideratis , in parti- 

 cula h praeferimus significationem quoniam, qua assumta, universae enunciationis argii* 

 mentum egregie confirmatur per Analogiam doctrinae, de utilitate calamitatum. Vid. 

 Rom. 8: a8. usv^ue ad finem. Jac. i : 12. — Conf. et Math. 18 : 3. ubi occumt Ixv f^ii 

 iTTpaipijTe. Usus loquendi varius est. Quamvis enim imprimis notionan reciprocam sua- 

 deat , passivani tamen etiam permittit. Contextus docet , ( quippe Jesus versatur in 

 monendo et praecipiendo^ , significationem reciprocam praeferendam esse, quod egregie 

 eonfirmat Analogia doctnnae. 



Tandem, usus si varius est, et alia interpretandi subsidia non docent, hanc illamve 

 significationem esse praeferendara , ea assumi potest , quam Analogia doctrinae suadet. 

 Ita v. c. in loco i Petr. 2 : 25. quod attinet ad verbum cum fV) compositum similis 

 formae eTsi;pd.cp--iTs , usus loquendi itidem varius est : e nexu loci quoque non apparet , 

 quis hic assumendus sit usus , neque alia interpretandi subsidia lucem praebent. Ana- 

 logia vero doctrinae cum nos doceat, vi quidem divina homines ad meliorem mentem 

 converti, sed hoc non ita ficri, quin unumquemque oporteat suam operam strenue ad- 

 hibere, (conf. Phil. 2: 12, 13.), praeferimus significationem reciprocam. In istiusmo- 

 di tamen locis summa adhibenda est cautio , ne illud , quod verosimile sit , pro vero 

 et certo habeamus , et nimium adeo Analogiae doctrinae tribuaraus. 



V. His ita traditis forte subsisti posset, si interpreti nil aliud esset agendum , quam 

 verborum formularumque significationes indagare. At cum saepe loquentis et scri- 

 bentis mens et sententia intelligi nequeat ex literali verborum significatione , et 

 revera quoque interpretis sit , notionem rei significatae verbis, aut quoad notionem 

 permutandis , aut quoad vim circumscribendis , sic exprimere , ut lector ducatur ad 

 notionem eandcm , quam scriptor suis verbis expresserat , plane cogitandam ; his igi- 

 tur de causis etiam sensus omnino est inquirendus , qui revera diversus est a vocabu- 

 lorum significatione. Conf, Mori Progr. De discrimine sensus et significationis in in- 

 terpretando. Lips. 1777, iterum lypis descriptum in ejus Diss, Theol. et Philoh I. 



pag- 



