52 .L:/.0;r.. R U I T E N S C II I L D -'-^^ 



terprctcm , qui hunccc locum cuni modo nicmoratis in concordiim redigere vclit : sed , 

 iit verus loci sensus cognoscatur, et iit jure affirmari possit, eum cum aliis conscntire, 

 aliis opus est recte interprctandi sul>sidiis. Jgitur atienclendum est, quibus , quo tera- 

 pore et quo animi afTectu Servator ea , quae ibi obvia sunt , dixerit , ct in memo- 

 riaoi vocandus est loqueudi ustis, qiio docemur, per diio opposita non raro dcnotari' 

 univcrsalitatem , neque in talibus enunciatis negandi formuljs anxie premendas esse,- 

 his ergo phrasibus , o!ix a.^i(iviij(Txt xvTcfi iars iv tJutc;! t^ alavi , oure iv t^ 

 Itkh^.ovTi , tantummodo contineri descriprionem summae Judaeorum aetate contumaciae et 

 improbitatis , cujus certissimc, nisi sincere resipiscerent, poenas gravissimas luiturt 

 esscnt. Similis est ratio loci i Tini. 4:8. Ad locum Mattli. 6: 13. cum aliis com- 

 poncndum ,,opus cst observatione usus loquendi Orientaliiim ct collatione similium for- 

 raularum in V, F. obviarura. Non mox Analogia doctrinae , tamquam Deus ex ma- 

 china , dictionis illustrandae causa, est producenda, ne repugnantiac specios supersit. 



Non sufiicit clariora aflerrc , sed ostcndi debet, dicta obscuriora, quae illusirare cu- 

 piamus, hanc vel illam sententiani, secundum lino;uac indolem , continere possc et hac 

 latione, c.-{p;icando loquendi usu , ivxvTio^fxvslx tollenda est. In promptu ergo continuo es« 

 se debent observationes de vi verborum e consuctudine Hebraica, maxime sacpe ab 

 Occidentalium linguarum indolc abhorrente. Quum autem locorum ex hoc genere con- 

 ciliatio varios cum maxime habeat modos, admodum difiicile fuerit leges et rcgulas scri- 

 bere univcrsales , qr.ae oranibus ejusmodi locis expediendis sufficiant. IIoc tantum in 

 imiversum animadvertendum , ab interpretatione legitima semper initium faciendum esse. 

 Qua de re egregie exposuerimt Tiirretiniis in Tract. de scriptiirae Sacrae interpr. iii 

 Opp. 1 c. pag. ii2!i— .127, Ernestius Ijist. Int. P. I. S. 11. C. 3. §■. 37, 38. C. 6. 

 toto. Morus Acroas, I. p. 256, 257, 25S. II. p. 8 sqq. 



XI. Quoniara inter omnes constat , Criticam interpretationi esse praemitiendam , pau- 

 cas addere liceat cautiones, ne in Critica Analogia doctrinae abutamur. 



Assurata sacrorum librorum Theopneustia , lectio, quae exstat tamqtiam profecta ab 

 auctore munito aivctoritate dfvina , repudianda est , si nullo modo cum- aliis locis, 

 quibus de religione exponitur , conciliari potest. Cavendum vero ,■ ne ea emenderaus , 

 quae emendatione non indigent. Antiquiores immoderato agebantur pruritu mox ea cor- 

 rigendi, quae rainus digna auctoribus divinis atque alibi dictis repugnantia videbantur, 

 cum saepe verum locorum sensum -rainime tenerent. Conf. a nonnullis allata in hanc 

 rem loca, Marc. 13: 32. Jo. i: 13. 8 : 44. 10: 7. i Cor. 10: 9. i Jo. 5: 7. Non- 

 iwlli etiam huc referunt omissionem in raultis Codicibus factara pericopae Joh. 7 : 53 — 

 8: II. Marc. 16:9 — 20. in God. B. ut et mutationes factas Matth. 27: 16. Act. 13: 

 16. Ne quid simile committamus , si quid tale nobis occurrat, quod istiusmodi objiciat 

 difficultates , caute circumspiciendum est , nura alio modo difficultas ea tolli possit, prius- 



quam 



