ORATIO. 5 



inde ab üs temporibus Geologlae narrare progressus , devia sequi et errores ex- 

 cutere quae illi impedimento fuerunt. Neque est quod multa dicam de illo 

 hominum genere , qui , prorsus hospltes in Naturae studiis , aive inlra eorutn limi- 

 na vixdum admissi , mox tarnen , bis rebctis , omnem observationum et experi- 

 mentoram usum aspernantes , in summa rerum ignorantia , pravis opinionum com» 

 mentis indulserunt , in rerum figmentis sibi placuerunt , et , tanquam ex hac terra 

 eeressi suam sibi terram creaverunt ipsi , nescio quam a se fictam Cosmogeniam 

 iactantes. Erunt qui dicant, nibil cum bis negotii nobis esse, qui unam hanc 

 telluris bistoriam spectemus, quae in rerum Natura, rei-umque veris testibus et 

 monumentis occupatur. Ita sane ; tarnen , quum illi ficlionum suarum fideni aliis 

 fecerint , eosque a Naturae studiis avocaverint , aliorum Naturae sludia perturba- 

 verinf quin eo nonnunquam processeriut insaniae dicam an inhumanitatis, ut bu- 

 mana divinis , terrestria coeleslibus , pbysica etbicis miscentes, castissimos, unius- 

 que Teri studiosos Naturae scrutatores et interpretes , eosdemque placidos et opti- 

 mos cires , acerbitatibus et calumniosis criminibus insectarentur , quidni doleamus , 

 illorum memoriam physicarum disciplinarum bistoriae inustam esse. 



Quod in compluribus pbjsicarum scientiarum parlibus accidisse novimus, earum 

 prima semina sive casu siye utilLum rerum tractatione fuisse inventa , dein ab inge- 

 niöse quodam et rerum perito excepta et tanquam sagacis et experli cultoris cu- 

 rae et tutelae tradita , in vastam scientiae sjlvam sensim excrevisse : idem fere in 

 Geologia evenisse videtur, Interior quidem terra inde a vetustissimis temporibus 

 hominum cura explorata et effossa est, ut metalla, gemmae, lapides , alia , in 

 vitae usum quaererentur et eruerentur : plerique tarnen ea in opinione fuisse vi- 

 dentur , vilia illa et sordida opificia esse , quae arte minus quam labore indige- 

 rent. Ipsa tarnen baec opificia , quuin magna essent vilae et opum adjumenta , 

 aucta magis fuere , et in artes jam perfectiores excreverunt, Crevit quoque rerum 

 e terra erutarum copia , quarum uti novitas , varietas , pulchritudo , pretium et usus 

 alliciebant curiosos , ita earumj diversae] et singulares proprietates peritiorum Na- 



A 3 tu- 



