5, C. G. C. R E I N W A R D T, 



Hauyus; tanlum in materiae rerum diversitate exploranda praestiterunt ; qui; 

 quantum ille in rerum facie et formis Naturae ineflabilem varietatem ostendit , tan- 

 tum in rerum indole et naturis, earumque tanquam sensu et appetitu, concordiis 

 denique ac discordiis exponendis elaboraverunt : ut dici posslt, ope demum Che- 

 iniae perfeclam esse Mineralogiam, 



Quum igitur Wernerus ille fuerit, a quo haec florentior Mineralogiae dbci« 

 plina egressa sit : ita non minus eundem prima Geologiae fundamenta posuisse , 

 lere omnes judicant. Haud immerito sane ; attamen in caussis rerum explorandis eo 

 infelici successu Wernerus usus est, ut sane sit quod doleamus , ne tantum qui- 

 dem virum omni labe expertem fuisse. 



Etsi enim negari nequit, Wernerum explicandi cupiditati nimium indulsisse, 

 eoque factum esse , ut a causarum cauta inquisitione earumque cognoscendarum 

 casto desiderio in vana mentis conimenta deiapsus sit: credere tamen aequum est, 

 eum in hoc diu occupatum fuisse ut ex ipsis rebus sibi yisis et compertis probabi- 

 lem earum explicationem poteret ; quum autem ne uberrimam quidem suam scientiae 

 copiam proposito fini sufiicere intellexisset , sero demum explicalionis peiiculum fe- 

 cisse ; qua vixdum excogitata , in ea ita sibi placuisse , ut tandem , usus et expe- 

 rientiae vincula aegre ferens, bis dejectis, liberius jam mente vagari coeperit et in 

 fictiones se totum conjecerit , quarum sibi vanam persuasionem induit ipse et aliis 

 fidem facere non dubilavit. 



Magnorum virorum ea bona sunt , ut vel ex illorum erroribus artes egregle profi- 

 ciaut ; quod ita cadit in Wernerum, ut, uisi praeclaris suis inrentis vanas ficti- 

 ones admiseuisset , paene dicas , Geologiam vix ad eam , qua nunc est , laetiorem 



conditionem perventuram fuisse, 



Vix foret, quod Wernerianae theoriae plane fere explosae memoriam reno- 



varemus, nisi ex ea tamquam e communi fönte plures in Geologia eyentus essent 



repetendi. 



Wer- 



