ORATIO. »r 



animo circumspiciamus : eo magis iUum confirmatum habemus. Affirmant eum fre- 

 quentes omnium temporum memoria iterati terrae concussas: ignium subterraneo- 

 rum foci et sursum aperta spiracula: aquarum fervidarum e terra, qua late patet, 

 scatentium constantes fontes , subterranearum rerum praegnantissimi : exspirati 

 denique, aut violentlus propulsi vapores , animae , spiritus et calores. Sed plura 

 habemus. Terrae inclusa dona , opes, et proventus attendamus. Lapidum, gem- 

 marum, metallorum et cujuscunque fossilium generis copiam, diversitatem et varie- 

 tatem: crj'stallorum exactissimas , geometricas, tanquam extrema Naturae manu 

 admota perfectas formas, durissimis quibuscunque arti humano non superatis ma- 

 teriis afficlas et impressas : ubinam terrarum , quaeso , illorum omnium officina est , 

 m qua gignantur illa, in qua crescant et efformantur? an in superioribus ? inter haec 

 suprema terrae rudera, quieta, nuUo interno motu agitata, usu potius et detrimento 

 peritura ? non ita saae ; sed inlra terram , ubi illorum omnium officina , instrumen- 

 ta, materies et vires sunt. Id quod ädeo manifestum, adeo omnium oculis aper- 

 tum est, hoc quomodo fiat , ut non unusquisque intelligat, vix capio! Habemus 

 tarnen coram, Naturam ipsam, in illa sua constitutam officina, tractantera cuncta 

 et operantem! ardenlia terrae loca adspiciamus; adsunt spiracula terrae aperta, 

 quae fumos emittunt et squalores , ex suppositis focis et e concoctis in iis mate- 

 teriis excussos : sequuntur sordes et scoriae lenaces , tai-de fluenles, tardius elFusae; 

 illorum impetu sedato, ecce jana alia apparent elaborata magis, excocta , et purga- 

 ta! quae quo tardius et serius spectantur, eo sinceriora et pulchriora ; postremo, 

 sincerissinia succedunt perfectis omnibus suis naturis; omnium vero insigms vanetas 

 est. Quum igitur inanimata fere omnia intra terram tantum, propter inclusos calores 

 et vires generentur: superius ejecta detrimento pereant: vere dixeris, animatorum 

 sub terra , inanimatorum supra terram sepulcra esse. Quod si tarnen quis quaerat , 

 qiionam aestu aut calore incluso Natura illa operetur ? an terrae igni centrali itlo , quem 

 quidam dicunt, cujus tarnen fontem nesciunt, quo tandem consumta cuncta in gla- 



C 3 Giern 



