: COMMENTATIO ad QUAESTIONEM MEDICAM. Ip; 



§.. 10. 



Commemoranda quoque est sententia Henrici Augusti Wrisberg (1), qui ple- 

 rasque suas observationes de animalium quoramdam utero , tubis , ovariis , et corpore 

 luleö sub quadruplici concinnavit condilione , foctuum puta , animantium malurorum , 

 praegnantium et eflbetorum. Poslquam ita de utero , lubisque egerit , describit Ovaria 

 in foetubus suillis, quae respectu corporis in foctubus humaiiis majora sunt. NuUis haq 

 aetate gaudent incisuris, quae quidem observantur in suibus adulfis; in bis enim racemo- 

 sam quodammodb adipiscuntur figuram ab eminentibus ab iliorum superficie ovulorum 

 vesiculis, quarum 16 — 22. admodüm magnae, pisi minoris habent amplitudinem , et 

 aliae minores adsunt , ita ut in utroque ovario 30 — 40. numerari possint , quae omnes 

 per fasciculum vasorum cohaerent. Singulae constant tunica tenui , humorem quem- 

 dam contineute, qui a vasorum surculis per illam tunicam distributis seceniitur et re- 

 sorbetur. 



Post conceplum nascitur novum in ovariis corpus , aul si plures simul foetus effor- 

 mcntur , plura , quae ob colorem corpora lutea dicuntur et quae potius consideranda 

 sunt tanquam conceptionis sequela , quam ut haberi possint pro organis secernenti- 

 bus et comprehendentibus conceptionis materiem e sexu sequiori. Detexil Wrisberg 

 in ovario scrophae , tertio post foecundationis mense mortuae , dextro 7 , in sinistro 8 

 ejusmodi corpora lutea , quorum numerus cum eodera foctuum conveniebat , qui 15 ad- 

 fuerunt. 



Remota tunica ovarii communi, cui haec corpuscnia immediate subjacent cum inter- 

 spersis vesiculis Graafianis, invcnit in variis corporibus luteis parvum orificium , in 

 mediam eorum substantiam penetrans , in nullo vero regularis figurae. Constant corpora 

 lutea in suibus ex came quadam densa , subflava ,fvasculosa , propriaque tunica instructa , 

 quae procul dubio pristina est ovuli membrana. In equo duplici formantur came , ex- 

 teriori corticali dicta , flava et interiori , nucleum quodammodo referente , albicante , 

 vasculosa , nullum continente cavum. Quod ad coi-pus luteum humanum , hoc secun- 

 dum Wrisbergium mattirie molliori est conflatum. • 



§. «.- 



Blumenbachius (2) taindem ovi genesin er uisu formatiVo explicavit; statuit 



nem«' 



(i) Conf. Commentarii Societatis Regiae Scient. Göttingensia Vol. IV. pag, 64. 

 {») Confi Commentarii Societ. Götting. Vol. VIII. pag. 4i' 



C2 



