COMMENTATIO ad QUAESTIONEM MEDICAM. 63 



Baer nominavit discum ■proUgerum ( 1 ) quae lalitudinis plusquam semilineae formalur 

 a globulis internam membranae vilelli superficiem obtluceiilibus et hoc loco acervatis , 

 circu'üus ejus internus cumulum exbibct mammacformem duarum fere linearum , albes- 

 centem , ad interiora vitelli Tcrgentcm. In cumuli cacumine cernitur porus ita dictus 

 peUucidus , circularis , sexlam lineae partem diametro adaequans , qui falso tarnen pori 

 nomine insignitur; nam Purkinje, qui prae aliis ovi genesin in avibus illustravit , ve- 

 giculam quamdam in co omnium primus dctexit , sallem omnium exactissime perscrula- 

 las est atque descripsit. Vesicula illa minutissima est , pellucida , parle pori margini ad- 

 haerens, parte libera , foi'mam habet sphaericam, subcompressam et lenerrima constat 

 tunica , spectaus ab intcriore vitelü interiora , ab exleriore membrauam hujiis propriam , 

 cui tarn arcle conjuncta est , ut una ab altera sine dilaceratione separari nequeat , ita 

 ut in membrana vitelli ipsa nidulari , cumque ea evolvi videalur (2); humorem conlinet 

 limpidissimum , quem Purkinje suspicalur germen esse foemincum inquilinum , qua- 

 propter vesiculam illam yocavit t/erminativam ; Baer ipsam nominat vesiculam Pur- 

 kinji, cumque hoc viro facit , eam esse parl(>m cfScaccm , qua facultas foeminea vim 

 exerceat , ut facultas masculina semini inest virili. Butrochet cjusmodi vesiculam non 

 describit, sed quidem nolat , in cicatricula apparere prima cmbrj'onis sub incubalione 

 vestigia , quod suo jam tempore quoque perspexit B e 1 I i n i u s , dicens , ubi loquilur de 

 cicatricula: j> Pullus , qui ante clixalioncm occupabat superficiem vitelli, in elixalione 

 • se proripit cum lolo suo sacculo , ab eadcm superficie se abdit ac se recipit cum im- 

 »- petu iu ccnlrijm ejtisf'cm vitelü et evaporat liquidum tenuissimum , quod sacculus con- 

 r tinet, quod est purissima h'mpl.a igiie nou coucrescens, sed evaaescens." De hoc pro- 

 blemate subinde adhuc pauca referemus. 



- In minutissjmis ovis , quonjm subjtantia nondum solilam alh'git spissitudinem , cingitur 

 vesicula germina'iva sive Purkiuji parvo halone, ex globulosa illa materie , quae in 

 OYulo maluro cumulum conslituit. Tunc tempovis vis dimidiam partem minor est quam 

 in o\'is perffciis, lotumque fere locum adimplet, -vilello destinalum, nam roagniludo ejus 

 a primis initiis ad maturitalem usque non eaüem celeritate ac vi'.ellus crescit. In ovulis 

 nnius tantum Imeae diametii jam cernitur macula quaedam circularis , umbrosa , per 

 membranas cxtcrnas pelluceus, quae vesiculae respondet et admodum facile conspicifuf 

 in ovulis 4 — 6. liueaiHira. 



Ab illo inde tempore , quo vitellus iußavescere incipit , deprehenditur in centro ejus 

 «ubstantia quaedam albida fluida , quae in ovo maturo magis ad cicatriculam accedit et 

 in ovis primum enixis perquam facillime distinguitur ; haec substanlia microscopio sub- 



jec- 



fi ) ConT. Baf I", U I. pag. 25. 

 (») ConU Purkiu jo , 1, 1. pag 8. 



