COMMENTATIO ad QUAESTIONEM THEOLOGICAM. 9 



alque Watt onus et Cotclerius in sua editione Patmm Apostoticorum additis 

 cum suis tum aliorum virorum doctissimorum notis ; quibus deiiiquc Joannes Cle- 

 ncus, in editione Co t e 1 e r i i repetita , cum suas , tum E d u a rd i Bernardi (1) 

 Hcnriei Burtoni, Joannis Boisii et Jo. Davisii (2) annotationes addidit. 



Haucce vero epistolam eandem illam esse, quae ab antiquae ecclesiae scriptoribus 

 memoratur , nemo unquam dubitavit , neque epistolae aihvrlxv quisquam m dubium 

 vocavit, uno excepto Semlero, critico audacissimo (3). Non eadem vero sentenlia 

 est virorum doctorum de epistolae inlegritate. Multi viri docti , atque hi magiii nominis, 

 putant epistolam multis locis intei-polatione laborare. Sic jam nolae Eduardi Ber- 

 nardi eo spectant, ut subinde interpolationes indicent , quia hie vir doctissimus sus- 

 picabatur Clementis Romani epistolam auctamfuisse ab interpolatore , qui Clemen- 

 tis Alexandrini laciiüas Romano adsuerit (4). Sic. e. c. suspicatur omnia , quae 

 in epistola noslra inde a Cap. XXIII — XL habentur, adulterina esse atque e Cle- 

 menti Alexandrini scriptis inserta , ubi eaedem fere res occurrunt. At noime 

 eodemjureperhiberepossumus, dementem Alexandrinumea, tanquam S. scriptu- 

 rae verba , e nostra epistola , quae una cum S. Codice in ecclesüs legebatur , in sua 

 scripta transtuüsse ? Nam si eum in modum nostra epistola adulterata sit , qucmadmo- 

 Tlum a Bernardo perhibetur , quid tum ex ea , quaeso, restabit genuinum? Quare a 

 Bernardi hypothesi me quam alienissimum esse libenler confiteor. At vero sunt et 

 ahae dubitationes contra epistolae Clementis integritatem in medium prolatae. Duo nem- 

 pe rerum ecclesiasticarum scriptores primarii , Schroeckhius atque Neander, licet 

 epistolae nostrae praestantiam intemam minime negent , in ea tarnen causam invenisse 

 sibi visisimt, ob quam de ejus integritate dubitarent. Schroekhius enim , memora- 

 tis primum dubitationibus , quas movit Bernhardus, ut probet epistolam Clemen- 

 tis recentiore tempore interpolatam esse, provocat ad locum cap. XL; qui locus, in 

 quo de Pontifice Maximo , sacerdotibus , Levitis , verbo , de omnibus Israelitarum per- 

 sonis sacris in ecclesiam Christianam translatis , mentio fit , e viri celeberrimi sententia 

 pugnare videtur cum simplici illa ratione , quae in tota epistola observatur , secundum 

 quam , more antiqiiissimae ecclesiae , nullum habetur discrimen inter Episcopos atque 



Pres- 



( I ) Inveniuntur hujus viri docli conjecturae inter caeterorura V. V. D. D. notas ad calcern pagi- 

 nae. — In editione autem Clerici prima signatae sunt litera B, in secunda vero, qua nos usi 

 sumus, totura nomen plane descriptum est. 



(») Horum trium virorum doctorum notas, una cum suis, Clericus rejecil ad finem Vol. 11. ed. 



suae , p. 46o — 4c,o. 



(3) In ejus praefatione ad Baum garten, Polemik, II. p. i6 seqq. Dubia ejus Wposuit atque 

 solvit Stäudlin , Gesch. der Sittenlehre Jesu, II. p. 49. in nota. 



(4) Vid, Clericus in praef. III, et Bernardi nolae ad singula loca. 



B 



