iCOMMENTATiO ad QUAESTIONEM THEOLOGIC AM. 27 



§. 2. 



J)e doctrinae moralis in Clementis Epistola prolatae ralione nniverse. 



Ex euarralo Clementis nostri Epistolae arguraento cuivis ultro patebit , eam prorsus 

 «sse indolis practicae atque moralis. Abest subtilitas dogmatica , exsulant fiigidae islae 

 cavillationes , quae deinde apud multos reperimos veleris ecciesiae doctores. Expoiiitur 

 salutaris illa vis, quam religio Christiana in veros ejus sectatores , in eorum vitam atque 

 actiones debet exercerc. Neque et hoc praetermittendum est, quod non sua auctoritale 

 suam dedit epistolam Clemens noster. Noluit vir summus , ut ipsius Clementis 

 verbis utar , ixxip£7(TÖxi st) 70 woifivlov roü &toü ( 1 ). Sed nomine ecciesiae Romanae ad 

 Corinlhiacos scripsit , uullibi sui ipsius injecta mentione. Hoc modo non Clemens, pres- 

 byler Romauus , sed ipsa ecciesia Romana Corinthiacae ecciesiae pacem commendavit at- 

 que concordiam (2). Quod, quamquam summo jure ex illorum temporum simplici a(- 

 que recla omnino muueris religionum antistitum Talionis aestimatione explicare possumus , 

 quippe qua ecclesiarum rectores nullam sibi prae caeteris vel in caeteros ano-'abant 

 auctoritatem (3), simul tamen apposite a Clemente noslro et ad totam argumenti epi- 

 stolae suae ratiouem accommodate ita scriptum est, 



Scilicct cum ille Clementi esset finis, quem scribenda sua epistola allingere 5tu- 

 debat , ut nxas in ecciesia Corinthiaca , nonnullorum e superbia et arrogantia ortas , com- 

 poneret , mliil ei polius erat , quam ut animi humilitatem lectoribus suis commendaret , 

 qua inprimis concordia ac fratema Caritas restitui posset et augeri. Cum vero e mul- 

 tis locis in epistola obviis pro certo haberi possit, Corinthiacos inprimis contra Presbyle- 

 ros risas movisse , omnemque iis abnegasse auctoritatem (4), impositum fuit Clementi 

 ut datis lileiis, eos qui sese Presbyteris opposuerant, denuo iis subditos redderet (5)! 

 Jam vero si Clemens, qui ipse presbyteri muuere apud Romanos fungebatur, Chi-istia- 

 iiis Corinthiacis , ut obedientiam suis presbyteris praeslarent , praecepisset , num arrogan- 

 tiae aut saltem partium studii suspicioaem evitasset? — ^omle scribendo operam et oleum 



per- 

 (1) Ep. I. Clementis, cap. XVI, 



(a) Vid, annolalio Henrici Burtoni et Joh. Clerici ad i. Clementis ad Cor. cap. I. in 

 «d, Patr. App. Cotel. et Clerici, Vol. II. p. 465. ' 



(3) Cf. V. Cl. H. C. Kist, Verhandeimg over de ChristeVjke Keric op aarde volgtns het onderwijs 

 mn Jezus en de Apostelen en de geschiedems , in dissertt. a societate Teyleriana edilis , Vol. XXX. 

 p. iSa. in Dota, 



(4) Cf, cap, XLII sqq. 

 (5 ) Cf, cap. LYII. 



D 2 



