8S JANItaitGILSE 



fniisam facilc regente ac dominante ; undc myslicismus nasci soIcl cl faiiatismus ( 1 ). 

 Qiios si iiitcr primos ofTendamus Chrislianos vel etiam apud 11 e r m a m Aposlolomm ae- 

 qiialcm atqiie amicum , proplcr causas , quas exposuiinus , non est quod valdc miicmur. 



Dciiide vei'o cum e tota libri indole tum e nonnullis cffalis, in co occunenlibus , m» 

 qtiidein judicc , appaieie videtur , llermam omnia ilLi mirifLca et_ piodigiosa non 

 euin in fliiem solummodo fmxisse ut scriptum suum exornaret et ampliücarct, ve- 

 rum ca onaiiuo veva liabuissc , certc eoruxn partem , quam deiiide inter scribendum , 

 iit fieri solct, explicaverit atquc oruaveiit. Quod nisi verum sit non solum maxima jKirs 

 libri iuutilis dici possit., sed ctiam causa non apparct , propter quam hanc libro suo 

 formam, hoc doctiiuae suae vestimentum elegerit Hcrmas. Scmper eliam ea ratione, 

 JJermas visiones et apparitiones , quae -ci coutigcrunt , enarrat , ut de narrationii 

 veritatc vix ac ne vix quidem possinius dubitare. Gravis sempcr illa est et sincera , 

 qualis nescio an non fuisset si non nisi ficta et data opera excogitata fuisset. Profecto , 

 non sine risu omnia illa scripto mandare et fralribus suis tradere valuisset Hermas, 

 si ea , ut Jupiter Miuervain , e capile suo produxisset. Atqui mendacii crimen in k 

 contrahat Ilermas necessc est si omnes illas visiones data opera excogitaverit , easque 

 cogitaudo et studendo in lucem promiserit. Etenim omnes illas ut vere faclas ahi» 

 proposuit enarravilquc , iisque doctrinae sua-e majorem addere studuit vim et effi- 

 caciam iii auditorum animos (2). Quin ctiam hypocritam egit Hermas si omnia illa 

 prodifjia data opera fmxerit et excogitnrit. Passim cnim indient omnes visiones atquc 

 .appariliones post prcces Deo fusas et longa jejunia sibi fuisse oblatas (3), Constat 

 aulem homiues jejunanlcs ad eulhusiasmum esse proclives et facile phantasiae lusu decipi , 

 quod idem Hermae, ut videtur , accidit. Kam profecto liaudqtiaquam ille is fuit , 

 •qui aut mendacio aut simulalione fratres suos dcciperct, quippe qui in omnibus sim- 

 jjlicem, sinceram al caudidum se praeslitit scriptorem. Ipse multo magis se sensu 

 duci et dccioi passus est , ubi visiones , quas vidit , enarrans se sjwritu abrejilum 

 atque de terra quasi sublatum fuisse .tradit ( 4 ) , sive a geiiio quodani ductum et co- 

 inilutum fuisse docet 



Inprimis vero ex iis , quae de hoc comite (sive eum Pastorem sive alio quodam no- 

 mine appellare vclis ) narrat Hermas, luce clarius mihi patcre videlur, iilum revera 

 eeusuisse talem sibi addilum fuisse comitem vitaeque suae reclorem. Non solum cnim 

 ■celloquia illa, quae cum Paslore suo habuit Hermas hue probare vidcutur , sed multo 



( i) Cf. Borger! cclebratissima disputalio de MyslicSsmo , «3. «ae, f. J sqq. 

 (a) Vid. c c Lib I. Vif. II. cap. 4. Vis. lU. cap, i el 9. 

 (j) Vid. Lib. I, Vis II. cap. ». lo. Lib. IL in Proaeiaic. 

 tn; Vid. Lib. L Vis. li. cf. '• 



