COMMENTATIO ad QüAESTIONEM TIIEOLOGICAM. 93 



cum de illo eadem ferc praedicare solcal , qnae modo de hoc in medium prolulimus. 

 Dominatur enim in toto Hermae sciipto opinio quacdam de Spiiritu Sancto in homine 

 pio habitante ac degcnte , quae quidem hactenus cum N. Foederis doctrina convc- 

 nit (1), non vero eatemis , qua cam Hermas, mysticismo suo duclus , explicuil exor- 

 navitque. Non enim hie dicit , Spiritiim Sanclum a Deo Christoque pelentibus eum , 

 in auxilium dari , ut eo adjnli tentationes effugiant , et bona ac pulchra operentur , 

 verum indieat , Deum , pro Suo arbilrio , spirilum suum in hominis corpus infunderc , 

 atque hunc in hominem infusum huic non esse auxilio sed multo magis hunc regere et 

 sibi rcddeie servienlcm. » Deus , " inquil , » coUocavit eum ( spiritum ) in corpore ut Ei 



> videbatur. Hoc ergo corpus , in quod inductus est Spiritus Sanctus , servivit illi ypu - 



> ritui , recte in modestia ambulans et casle. Cum igitur corpus illud paruisset omni 



> tempore Spiritui Sancto, Deo receptum est, etc. (2)." Nonne sie hominem omni 

 agcndi libertate privat Hermas, omiiiaque ejus bona opera non ei adscribit sed Spi- 

 ritui Sancto in homine degenli ? Quod, profecto , haudquaquam cum doctrina Euan- 

 gelica conveiiit. Quot vero ingenii lusus in eadem hac Hermae de Spiritu Sancto 

 doctrina invenimus ! quam inepta de ejus cum malis spiritibus pugna tradidit ! Propo- 

 nitur ab eo Spiritus Sanctus hominem , tanquam aqua vas , midique implens , cui si 

 alias quidam accedat Spiritus maius, vel tristitiae, vel iracimdiae vel alius quicunquc , 

 homo Spiritu Sancto implctus utrumque ülum spiritum capere nequit , unde fit , quod 

 pars spirittium ex homine recedere et, ut aqua quam vas capere non potest , superefHucre 

 debet: Efilucre tunc vero solet Spiritus Sanctus , utpote qni cum malis sjjiritibus in uro 

 eodemque homine , aut vase , commorari nequit (3V Legimus in Novo Foedere, Spi- 

 ritum Sanclinn contristari posse pravis hommum cupidiaibus ( 4 ) actionibtisque , quoff 

 item Hermas monet (5). Qui tarnen longius etiam procedit ita ut non soliun ex ho- 

 minum vitiis vei'um etiam ex ipsius animi humani tristi conditione Spiritui Sancto tristi- 

 tiam oriri contendat (6'>, quod ex ejus de myslica Spiritus Sancti cum homine uniotie 

 doctrina sponte profluxit. At jam satis, credo , probavimus , Herrn am doctrinam de 



Spi- 



(i) Vid. Pauli ad Bora. Ep, cap. VIIX. vs. g sqq. i Cor, III. iß. Ct. Koppen ia Coiumentario 

 ad I. c. ex Ep. ad Piom, 

 (a) Vid. lib. III. siiuil. V. cap. G. 



(3) Vid. lib. II. Mand, V. cap. 3. ubi haec Icgunlur; «Cum enim haec omnia (mala, sive n)alo> 

 « rum Spiritus) in uno rase sunt, ubi et Spiritus Sauclus moralur, non capit hos vas, sed supcief» 

 « üuit : — quoniara teoer Spiritus non potest cum malo spiritu immorari, recedit , etc." C£ ibid 

 cap. I. et Mand. X- cap. 3. 



(4) Vid. Pauli Epist. ad Eplies. IV. 3o. ' 



(5) Vid. lib. II. Mand. III. 



(6) Vid, ibid. Maud. X. cap. 3i 



M 3 



