COMMENTATIO ad QüAESTIONEM THEOLOGICAM. 57 



tli , quippe qiii manuiim imposilione , aut ejiismodi solemni re contineretur , quod admodiim 

 in oljsciiro latel (1), suspicari licet. Qiii autem cum Ethnicis matrimonium iiiirent , ab liis 

 (cerle Saeculo II. m quo versamur) ministrum manuum imposilione sua abstinuisse , uotura 

 est (2). Ceterura, quod Ignatius praeceperat de diligcndis uxoribus, conslaus est 

 Pauli doctrina Ephes. V. 25; neque minus, quod uxores maritis coutenlae siiit t^äpxi xx\ 

 vvsu/iilXTi , cum hujus mandalo 1 Coiinth. VII. 34. convenit ; quamquam illud etiam expli- 

 cari posse videtur de mulieribus maritos paganos habentibus , quos dcseiere iion licilum 

 erat, de quo tarnen praecepto etiam egcrat Paulus 1 Corinth. VII. 12. 



Postrcmo deuique loco agcndum est de (pacsüone magui sane momciiti , quae versalur 

 in Ignatii praecepto de servis tractandis, et de servorum officio. Servitus quidcm non 

 tantum contra jus Naturae est, quo omnes homines aequales sunt, sed etiam contra jus 

 gentium et civile omiiiumquc fci-me populorum insliluta , etiamnurii contra eorum , qui a reli- 

 gione ChrJstiand alieni sunt (3). — Quare igilur servilum non abrogaverit Ignatius, jure 

 mcritoque häc de re quaestio instilui potest. Hie autem id non fecit , insistens vesligiis 

 Scriptorum Sacrorum , de quibus primum vidcndum est. Disertis quidem verbis in SaciA 

 Scripturä de servis (4) docetur ; nee tamen disertis item verbis servitus improbatur; 

 quamquam tamen hujus rei quaedam indicia observari possunt , v. gr. debent servi Chris- 

 tiani nullam anipere occasionem , nisi justam , qua libertalem nancisci queant , nee opor- 

 tet sese invilis heris sublrahere , verum in D e o spem collocanles , servitulem ferre etiam 

 durissimam (5). Verum de liberlatis recuperatione non dictum fuisset , nisi hominem 

 CInistianum deceret , potius esse liberum, quam servum (6). Sed rehgio Christiana non 

 potuit servitulem tollere , quoniam illa , quum primum inter homines spargeretur , jura 

 gentium et civilia intacta relinquebat , ne humanam Societalem turbaret , quod summopere 

 iiosium fuisset. Praeterea religionis Chrislianae universa indoles, cum illa omnes homines 

 ad carilatem incitet , servituli contraria haberi debet. Hinc factum est, ut Ignatiu-s 

 neque se servituli opponerel ; verum in servorum commodum praeciperet heris , ne servos 



et 



• ( i) Cf. SläiiilHn 1 1. pag. 88. 



( s ) Legantiir Ittig ParU II. § 60. Bingham Libr. 1. Tom. IX. Neander I. 1. Part. I. 487 

 Gieseler K. G. I. 176. 



(3^ Legatur H. Grotius Je Jur. Bell, ac Pac. III. 7. et Gl. Clericus 1. 1. AUam omnino sen. 

 lentiam fovit Buddeus, Instt. Theol. Mar. Pari. II. Cap. III. SecL VI. § 33, quo tamen jure, equi- 

 dem nescio ; pacta enim , quae dominum inter et servum inlercedere dicit vir ille doclus , in omni- 

 hus fere regionibus , ubi x«-' e^cyifj regnat serTitus, frustra quaereres. Testaulur illud Indlae Occi- 

 dentatis Coloniae. 



(4) Vidd. Ephes. VI. 19. Tit. II. 9, 10. i Petr. II. 18, 19. all. 



(5) I Corinth. VII. 51 , sa. 5 Tim. VU. i, a. 1 Pet. II. 18, 19. all. 



(6) C. Reinhard Tom. V. pag. 198 sqq. et Leg. Hug. Part. II. pag. 34ai 



H 



