€OMMENTATIO ad QUAESTIONEM THEOLOGICAM. »9 



pluriraa in eo Icgunlur , quae sunt idonea üiformandis moribus et ab hominibus ad bene 

 bealeque vivcnduna expetcnda. üoclrinae moralis autem fixas et cerlas notiones , praecep- 

 lorum porro praccisam aliquam espositionem , eorundcmque accuratas definifionqs quacre- 

 res, sed fruslra, Atlamen negari dubitaiique nequit, quin fervor, quo auctor praecepla 

 nioralia liominum mcnlibus inculcaret, quin etiam totius operis forma primi aevi homi- 

 nibus maximam attulerit utilitatem. Conlinentur cnim Hermac opere praeccpta , quae 

 et sinceia sunt dt quae anliquissimi doctoris institutionem moralem indicant. At vel 

 sie tarnen in omnibus fere perspieua quaedam rudilas Christiauismi apparet ; quaedam 

 eliam insunt monumenla non prorsus exslirpatae gentilitatis. Deinde multa sunt prae- 

 cepla , quae minus rcclc sese habcut , sive ipsius auctoris culj)ä , sive cujusdam interpola- 

 loris manu corrupta : hoc inde probalur , quoniam loci Graeci , qui supersunt , quam- 

 quam jjaucissimi, cum interpretatione non omnino convcniunt (1). Lenique tenendum 

 est: iiiterdum praecepta moralia , quae ab auctore prolala sunt, nimis severa,vel austera 

 esse, nonnunquam dicta ejus fanatismum redolere. Quae ut probentur, perslriugemiis 

 ircviler quaedam praeccpta, quae ad unum altcrumye vitii genus pertinent; dein in auc- 

 toris laudes excurremus. 



Primum, siquis quacrat fueritue auctor Chiliasta nee ne , is teneal, Hermae doctrinam 

 moralem ex hoc dogmate nulle modo pendere. Fuerunt tamen nonnulli , ut Petersenius (2), 

 alii , (jui statuerent , auctorem Chiliastarum fovisse opinionem : et negari quidem nequit , 

 unum ex hoc genere exstare locum Lib. I. Vis. I. 3: attamen tenendum etiam est, Chiliasmum 

 in auctoris opere non dominari , sed semel tantum occurrere. Verum hoc in transitu ; videamus 

 nunc ipsa praecepla et primum ea, in quibus auctor lapsus esse censendus sit: ad quae refero 

 V. gr. praeceptum de poenitentia et quae cum eä sunt conjuncla. Scilicet saepius docelur 

 poenitentiae certum esse tempus praescriplum , ultra quod veniae locus non sit ; sed nullibi 

 in Sacra Scriplurä tale quid Iradilur ; igitur non rede praeceptum , aut placitum sese habet , 

 undc merito a Johanne Clerico et Basnagio reprchenditur , hie enim ait, quae de 

 poenitentia habet, multum abhorrent a Pauli et doctrinä et aelate. Porro servis , inquit 

 Hermas, Bei poenitentia una est; quod quomodocunque sumatur, semper in reprehensio- 

 ncm incurrere videlur. — Neque ea , quae de duobus Geniis homini semper adstaulibus , 

 Tino aequitatis , iniquitatis altero, traduntur cum Sacrae Scripturae doctrinA in concordiam 

 redigi possunt: quamquam illam senlentiam , quae petita videlur e philosophid Pytliagorico- 

 Platonicä (3), mulli e Palribus sunt amplexi , ut Origenes et Gregorius Wysse- 



UUi 



(i) Consuli merentur Lamper 1. 1. Bartliius, Basnagiut in '^nn. I, 1. StSudlin et Mb». 

 «her. 1. 1. 1. 1. 



(a) Cf. Itlig. I. I. I. 177. 



(3) Ctt B rucker., Hist, Grit. PMos. Tom. IV. Part. ». pag. io3«, 



K 3 



