4 JOHANNlS WY BRANDE TROMP 



indusiria, cdiiis, quae in palempsesto Taurine7isi inyeneTut , trigiula circiter folia im- 

 plenlibus fragmeiilis (i). 



Denique fragraenla variomm JClorum e codice rescripto bibliothecae Valicanae pri- 

 mus edidit AngelusMajus (2), cui ipsius inventi utilissimi laus debelur. 



Haec vclciis juris fragmenia , simulalque iiivenlorum faraa esset divulgata , ingentem 

 omnium exspectalianetn moveru;it , cupideque ab omnibus harum rerum studioais excepla 

 sunt : quin eorum praesfanlia a iionnullis lam ambitiöse praedicata est , ut paene cre- 

 dideris jurisprudenliam Romanam adhuc densis tsnebris obvolutam jacuissc, et nunc 

 demiim in lucem esse protractam. Quorum ut nimia fuerit laelilia, praeproperumque 

 iudicium , quasi nullum non Juris Romani Caput planum nunc redderelur , ita impro- 

 bamus aliorum male sedulam pervicaciam, quicquam bonae frugis allatum iri negan« 

 lium, inventorumque fidem atque auctoritalem temere labefaclantium. 



Justa imprimis spes erat , fore ut universa Juris Romani hisloria insiguia inde 

 caperet incrementa. Quum enim jura civiüa non omnia subito orta descriplaque sirit, 

 sed a parvis initiis progressa , lemporis demum tractu aucta , immulala , amplificata 

 sint, tandemque ad suam perfeclionem adducta, et utile est et necessarium plane, 

 eorum occasiones , causas , origines, progressus , vicissiludines , exitus quoque peispecla 

 habere. Ad quam cognilionem non alia polius ratione perveniri possit , quam dili- 

 genti investigatione eorum librorum, quibus non nudae tradunlur regulae et placita, 

 sed ipsa origo , incrementa , alia explicari solenl : quorumque eo major esse debet 

 auctoritas, quod auctores non multa secula post auream jurisprudentiae aelalem vi- 

 xerunt , sed ipsi Uli sunt , quorum indefesso labore et eleganti studio factum est , ut 

 jurisprudentiae Romanae nomen lantopere celebraretur. Conslabat autem in illis , quae 

 ad hisloriam juris pertinerent , exiguam esse Triboniani fidem, inconsulto fere 

 Pompouium secuti (5); cujus rei multa argumenta afferre, non patitur hujus in- 

 slituti ratio. Exempla sunt in Nov. 78. c. 5 , ubi celeberrima de civitate Romana Omni- 

 bus concedenda constitutio Anton ino Pio tribuitur, quum aliunde constet eam An- 

 tonini Caracallae fuisse , et in §. 4. /. de publ. Jucl, , ubi male adulterii poena 

 ex lege Julia capitaüs fuisse docetur, quum ad Constantinum usque adulteri vel 

 relcgatione, vel summum deportalioae mulciali fuerint (4). Laudanda igitur eorum 



es- 



(i) Codicis Theodosiani /crt^mfn^a inedita ex Cod. palimpsesto billioth, reg. Taurin, Alhenaei 

 in lucem prottilit atgue illustr. Am. PeyroD. 



(a) Juris Ci^i. ante-JuU. reliquiae ineditae ex cod. rescripto bibl. Vaticanae, curanle Ang. Maja, 

 Komae in coli. iirb. apud Burliacum, i8s3. 



(3 ) Cf. Dirkse n , ciVi7. Abhandl. T. I. p. so5 s<j. 



(4) Cf. Uarcilius apud i, a Cactam ad §. laud. lastt 



