RESPONSIO AD QÜAESTIONEM JURIDIOAÜI, g 



.«|ui de vitibus siiccisis ita egisset , ut in aclione yiles nominaret, responsiini fueril 

 rem perclidissc , quia debuisset arborcs nominare , eo quod lex XII tabularum , es qua 

 de vitibus succisis actio compeleret, generaliter de arboribus succisis loqueretur." 

 Denique ex eo, quod ipsa verba . quibus legis actio concipiobatur, e lege desumla 

 erant, intelligitur, quare tota illa legitimorum verborum conceptio a Pompe nio 

 rede dici poluerit leijitima actio, 



§. 9. Ibid. 



« Delnde , quia diflicile plebs convenire coepit , populus cerle multo difficilius iu 

 « lanta turba homiiium , necessitas ipsa curam reipublicae ad Senatum dedu- 

 « xit. Ita coepit seiialus se inlerponere et quidquid conslituisset observabatur- 

 « idque jus appellabatur senatus consuitum." 



Quae ex h. 1. maiiifesta est Pomponii sententia , jam libera republica senatum de 

 jure civili privato constituisse , ansam praebuit quaeslioni, de qua viri docü per tria 

 secula (i) in ulramque parlera disputaverunt , quaeque et nostra aetate, genuinis ilJis 

 juris l\omani fontibus repertis , nondum profligata est. Quicquid autem alii ex histori- 

 corum aliorumque veterum scriplorum teslimoniis affeiant , mihi locus Gaji (I. 4) tarn 

 ihsignis videtur momcnti , ut non possim non cum iis facere , qui libera repb. SCta ad 

 jus privatum pertinentia legis habuisse vigorem statuant. Ipsa Gaji verba sunt: « Se- 

 « natus consullum est, quod senatus jubet atque constituit. Idque legis vicem obtinet 

 a quamvis fuit quaesilum." 



Confirmalur nostra opinio primum ordine , quem Gajus juris species enumerans se- 

 quitur. Nominat enim prius SCta, quam principum conslitutiones (2). Ex reliquorum 

 autem fontium recensione satis liquet , eum aecuratam temporis habuisse rationem. Pri- 

 mum scilicet in serie locum occupant leges , allerum plebiscita, sequuntur SCta tum 

 constitutiones principum, dein edicta magistratuum, denique responsa prudentum. Noa 

 obstat, quod edicta post constitutiones, responsa post edicta memorantur, quum ante 

 SCtum ad principis Hadriani orationem (3) de edicto perpetuo conGrmando factum 

 edicta non habueriiit vim legis perpetuae ( 4 ) , sed una cum magistratu J5nito , ex sua 

 natura edictum etiam omni vi destitutum et quasi exstinclum esset; unde quivis facile 



in- 



(i) Franc. Connanus See XVI. JCtus Parisiensis in comm, J, C. I, la. fautor exslitit ejusdem 

 seutentlae, quam postea defendit Bacillus. 

 (a ) Cf. (.1. vanA5seD,ai/GajumI,a, 

 (3 ) Vid. §. 18. Constit. Tanta. 



(4) Xjtium Hadriani tempore legis vicera acceperint, Don constat inter eruditos. 



B 



