RlSrONSIO AD QUAESTIONEM JURIDICAM. 17 



In 5. 98 verbis impeu'o ma^isfratus addhuT velu/i praeforis , qiiod eo factum sil con- 

 Silio, ul JCliis signiticavent ma^'stralus majores , qiiibiis jurisdiclionem celebrare sua aelate 

 licebat, Qiiiim aiilem vcleres istas adoptionum ambages, quae per tres emancipationps 

 ef duas manumissiones in filiis, per unam manumissionem in celeris libcris fiebant , sustii- 

 lisset Juslinianus (1), rede compilalores lautlata verba omisisse videnlur : jam eiiim 

 imperio ma/^islra/un non id significatur , quod Gajus volebal, sed quod in Codice 

 audit apuJ judicem competenlem (2) Sic igilur omne discrimcn inier Gaji frag- 

 mmlura et Jusliniani conslilulionem facile sublalum est. 



Qiiae de adrogatione h. t. docenlur, jam diu ante repertos Gaji eommenlarios viri 

 docti in dubium vocarunt (.'?). Polhierius Gajum populi, aut certe popali et prin- 

 cipis scripsisse putabat , nee dubitabat , quin Pandectarum , quod dicilur , tempore ar- 

 Togationes per principis rescriptum in usu fuerint (4). Nos autem in germano JCti opere 

 nuUum deprehendimus mutati hujus juris vesligium ; contra suo tempore integrum eliam 

 Tjguisse jus vetus diserte indicat Gajus §. 99, ubi ulriusquc adoptionis speciem com- 

 parans « populi" , inquit, « auctoritate adoptamus eos, qui sui juris sunt." 



Etiam quod ad arrogatioais formam , hoc fragmentum errores peperit. Quum em'ra 

 AIciatum (5) aliosque offenderat , duas tanlum memorari rogationes , quia id , quod per 

 populum fiebat , sine populi rogatione fieri non posset , huic male N o o d t i u s rernedium 

 ferre conatus est ex Galbae oratione Pisonem inconsulto populo arrogantis (6) , staluendo 

 bifariam exslitisse adrogalionem , vel more antiquo in comitiis curiatis, Tel lege regia 

 apud principem cum duplici rogatione , sicut ea in lege nostra exponitur. Sed Juris ar- 

 chileclus suam JCti rerbis declaravit mentem. Nimirum in Gaji commentariis hunc 

 locum deprehendens , noiuit veterem illam formam commemof are , quia ea non amplius 

 obtinebat« Ergo expunxit verba : et populus rogatur, an id fieii poterat. Semper 

 autem sludens ipsa JCtorum verba, quoad ejus fieri poterat, retinere , priores rogatio- 

 nes a Gajo relatas non omisit , quippe quibus traderetur antiquitas et origo nominis; 

 quo ipsius adhuc aevo altera adoptandi species gaudebat. Neque hoc fiigisset interpre- 

 tes , si modo compilator , omnia ad jus Justinianeum transformare conatus , verba quo- 

 que rogatur et adoptatur ad praeterilum tempus retulisset. 



L. 8. 



(OV. lult. Ct. t 



(a) Magistratiis enim jare novissirao eüata Juiices appellall sunt, erantqne v- illustres , v. spectabi- 

 ies, v. clarissimi. Vid. Bethmana Holweg, Handback des Civil. Processes-, p. 4-5. 



(3) Schulting. adülp. Eegul. VIII, a , 3. 



(4) « Dtut sit, certum est jam coepisse arrogalioues ßeil ex auctoritate principis tempore An» 

 «tonini Pii," sunt ejus verba ad h. I. Similiter v. d. Water, Ohss, jur. civ, p. i;6. et Herm, 

 Cannegieter, Obss, jur. Rom, II. ii. 



(3) Parerg. IX. S. ( 6) TacÜ. Hist. I, i5. 



c 



