RESPONSIO A» QUAESTI05EM JURIDICAM. g, 



exciusae, adrogari non poleranl (i). ülrumque sub Imperatoribus mutatum est, iniro. 

 ducta adrogalione per rescriptum principis. Quaerilur autem , quo tempore mos isle 

 vetus in desuetudinem abierit , vel abrogalus fuerit ? Si fidem habeamus laud. legibus , 

 dicendum est jam Divi Marci tempore rescripto arrogandi jus inlroductum fuisse. Sed 

 vidimus supra , qualis fuerit Triboniani in interjjolandis JCtorum fragmeolis levitas, 

 «umque in 1. 2. h. t. eadem Terba per rescriptum principis inseruisse , ia quibus eliam 

 h. 1, cardo quaestionis Tersatur. Si enim haec nunc quoque Triboniano debeulur 

 quae de feminarum arrogatione docentur , ex eodem fönte profluseriat necesse est. 



Accedit, quod praeter impuberum arrogationem ab Antonino introductam, nuUa 

 reperiatur constitulio , qua ante Diocletianum juri veleri derogatum esse pateaf. 

 Et, quod maximum est, Gajus I. 101 sie scribit : « Per populum feminae non adoi)« 

 « tantur ; nam id magis placuit. Apud praetorem vero , vel ia provinciis apud procon« 

 « sulem legaturave , etiam feminae solent adoptari ," in quorum verborum sensum operae 

 pretium erit , deligenter inquirere. 



. CI. van Assen, Gaji verba: « apud praetorem. — solent adoptari" ila explicat, 

 quasi JCtus hoc voluerit , ut apud praetorem tarn mulieres sui juris , quam alieni juris 

 adoptari possent; eodemque judice, ii , qui putant eo loco doceri mulierum adrogaüo» 

 nem vetitam esse , loci sensimi non assequunlur. Quamquam invilus a docti viri sententia 

 recedo, nee possum tarnen hanc loci explicationem probare. Gajus enim, postquam 

 §. 98 docuerat duobu B modis fieri adoptionem, aut populi auctoritate aut imperio ma- 

 gistratus, in seqq. §« ad 103 utramque speciem conferens, quid utrique proprium, ia 

 103» ,'«quid ulriusque commune sit, exponit. 



Primum discrimen in eo ponit, quod populi auctoritate ii, qui sui juris sunt, imi 

 perio magis tratus, qui in parentum potestate sunt, adoplantur; dein observat, arro- 

 gationem nusquam nisi Romae fieri , adoptionem vero etiam in provinciis ; tertium dis- 

 crimen ita describit : « Item per populum foeminae non adoplantur ; apud praetorem 

 H vero — adoptari solent." Poslremo docet , antca impuberes apud populum arrogari 

 non potuisse, apud praetorem cujuscunque aetatis homines adoptari. Differt igitur adop- 

 tio, quae apua populum ab ea , quae imperio magistratus fit 1° ratione poteslalis (%. 99); 

 2" ratione loci (§. 100) ; 3' ratione sexus (§. 101 ) ; 4= ratione aetatis ( %, 102). Ni- 

 hil praeterea docet Gajus, et in §. 103 ita pergit : « Ulud vero ulriusque adoptionis 

 « commune est , etc." 



Quod igitur vir Gl. in §. 101 peeuliariter ait de mulieribus sui juris agi, sicut %. 99 de 

 iis, quae alieno juri subjectae sunt, hoc vehementer nrgo. Legimus quidcm in ?. 99 vo- 

 cabula fiha et neplia , sed nihil aliud significant, quam//««* et nepos ; nimirum hoc 



vult 



(t) Gelliu.N. A. Y. 13; GajusL loi., ülpianus S, 5. 



C 2 



