24 JOIIANNIS WYBaANDI TROMP 



TIT. X r, 



SI QülS CAÜTIONIBUS IS JÜDICIO SISTEWDI CAUSA FACTIS B05 OBTEÜLPERAVEBIT. 



Ralionem, ex qua in Dig. vaJi.noyiium non reperilur et pro vadimonium oii're et 

 deserere scriptum sit cauliones in judicio sistemli causa facere et iis 71071 o!jlci7ii)e- 

 rai-e , incle repetendum putal S cliu 1 1 ingi us (i ) , quod cautiouem illam non solis va- 

 dfbus, verum etiam jurcjuraiido ( 2 ) ac niida proinissione praestu-i posse , poslea inva- 

 luerit. lufirmalur vero haec docii viri opinio Gaji auctoritate, qui liuuc locum trac- 

 tans ( Comra. IV. 183 sqq.) « fiunt autcm" scribit « vadimonia quibiisdam ex causis pura 

 « i. e. sine satisdalione ; quibusdam cum satisdatione, quibusdam jure jurando , ([uibus- 

 « dam recuperatoribus s'ipposilis , id est ut, qui uon stelerit, is prolinus a recuperalorj- 

 « bus in summam vadimonii condcmnetur." 



Potior videlur eorum sententia , qui cautiottetn judicio sisti et vadimonium nihil dif- 

 ferre slaluant (5). Nam licet e Gaji IV. 184 colligimus vadimonium faciendum fuisse, 

 poslquam aliquis in jus vocatus erat, quando eo die negolio finis non esset imposilus, 

 constat tarnen ex pluribus Ciceronis aliorumque auetorum lestimoniis , et ex ipso 

 Gajo (IV. 46 « qui in jus vocatus, neque venerit , neque vindicem dederit" ) vadimo- 

 nium idem esse, ac cautionem judicio sisti. Et si quis miratur, quod a Gajo mcmo- 

 retur etiam vadimonium recuperatoribus siipposilis , talisque cautio omillalur in Di- 

 gestis, cogitel ille Justiniauum immutasse [melhodum procedendi iu causis civilibus, 

 frjusque aelate iguotos fuisse recuperatores ( 4 ). 



L. 4, §. 5. extr. ÜIp. IIb. 74 ad Edictumi 



« , . . . Nam et Julianus scribit, si judicio sislendi causa pluris , quam sla- 

 tutum est, per iguoranliam promissum fuerit , exceptioncm daridebere, ete. 



Ex praecedenti adnotatione, coüato Gajo IV. 186. intelligilur , Julianura verbis 

 sj — pluris , q7ia7n statutum est significare (5) summam sestertium quinquaginta , ul- 

 tra quam cautionem fieri uon licebat ( 6 ). 



TIT. 



(c ) Enarr. Fand. h. f. J. t. { 2 ) Vld. fit. Dig. 8. L. IT^ 



(3) Voorda, de vadimonlo II , 3. Ziminerm., op. 1. ill- p. S40, Dissentit H efftc r. ad 

 Gaj! 1. 1. 

 (4 ) Aliter rem explicat van Hass^It, Diss. 1 I. 5, 3, 19, N* i4- 

 (5; Cujac. übss. X. lOj (6) lief fter, Obss. c >6. p. 117 



