RESPONSIO AD QÜAESTIONEM JURIDICAM. ÖS 



• 



Tl T. XIV. 



SB PACTIS. 



L. 48. Gajus 1. 111 ad 1. Xll tabularum. 



« In Iradilionibus rerum quodcumque pactum sil , id valere manifeslissimum est. 



Praeeunte Jac. Gothofredo(i), communi fere omnium inlerpretum senlentia , 

 Gajus li. 1. versatur in explicando XII tabularum fragmento , quod servalur apud Fes- 

 tum: « Si nexum faciet maiicipiumque , uti lingua nuncupassit, ita jus esto. " (2). 

 Hinc conjecerunt, Tribonianum, sublalis a Justiniano rerum man cipi et nee 

 mancipi , item nexus, mancipii et iraditionis differentiis , detraxisse verba , quibus jure 

 XII tabularum res abalienandi modos significavisset' JCtus , ila ut alii in manci-pationU 

 hus vel tradilionihus rerum scripsisse , mancipalionum solummodo mentionem fecisse 

 Gajum censuerint alii: illam senlentiam tuetur Schultingius 1. 1., hanc vero G o- 

 thofredus propterea , quod ipsa lex XII tabularum de mancipationibus lantum ca- 

 yerit. 



Duplex igitur quaesllo nobis est agenda , 1° quid ipsa lege fuerit cautum , et 2,° quid 

 ad legem explicandam scripserit Gajus. ütraque illuslratur fragmento quodam ex 

 Pauli Manualium libro II, quod exstatin %. 50. Vat. Fragm.. Quaeritur ibi , an in 

 mancipatione vel in jure cessione ususfructus deduci possit ex tempore Tel ad tempus, 

 es conditione Tel ad conditionem? Dissentiunt JCti ; Paulus talem conditionem adjici 

 posse ait , quia et mancipationem et in jure cessionem lex XU tabularum confir" 

 mal (3). Ex hoc igitur loco patet, quod adhuc erat ignotum , in XII tabulis non tan- 

 tum de mancipatione, sed et de in jure cessione cautum fuisse. Quod cum ita sit, 

 conjicere licet, Gajum de utroque hoc solemni transferundi modo locutum fuisse, et 

 haue ob causam Tribonianum in tradiiionibua plurali numero restituisse. 



TIT. 



fi) Anira. J. C. c. 14: el ad 1, Sil, tab. p. 100 et aio.' 



(a) Fuisse eliara , qui 1. 48 explicarent de mutuo , coUigo ex Schultlngii v«rb!s in §• 10. 

 euarrat. li. t. 



■ ('3) Cf. de Buctholtz ad h. 1., qui difficUiorem hanc de usufructu deducendo et Iransfereudo 

 doctrinam bene explicare ridetsr. 



D 



