RESPONSIO AD QUAESTI0NE3I JURIDIGAM. Sd 



salisdatio, teste Paulo in §. 317. Fr. Vat., adeo necessaria est, ut eam remitti non 

 posse , etiaiusi apud acta prucuralor constituatur , Divus Serverus constituerit , quum 

 alias tali modo constitulus procurator cognitoris loco erat (i ). 



L. 27. §. 1. exlr. Ulpianus 1. 9. ad E dictum. 



« Et licet procuratori commissa sit stipulatio , tarnen domino erit] danda utilis 

 « ex stipulatu actio , directa peuitus tollenda." 



L. 28. Idem 1. 1. Disputalionum 



« Si procurator mens judicatum solvi salis acceperit , mihi ex stipulatu actio 



« utilis est , sicut judicati actio mihi indulgelur Per conlrarium i 



« si procurator meus judicatum solvi satis dederit , in me ex stipulatu actio 

 « non datur." 



Hie locus diligentius a nobis explicandus erit , proplerea maxime , quia de judicati 

 actione perversam sententiam protulisse videlur Buchholtzius, quum scribit in Exe. 

 III. nola 76 extr. ad Fragm. Vat. : « Procuratore interveniente praetor jus civile ita ad- 

 « juvit , ut domini jus naturale , actione judicati ei denegata , prorsus inutile redderet ; 

 « lite vero a cognitore contestata actionem utilem domino dedit , civili cognitoris jure 

 « tieglecto." Illud fortasse recte : hoc secus. Contrarium tradit Paulus in §. 317. Fr. 

 Vat. « Cognitore interveniente , judicati actio domino vel in dominum datur. Non 

 « alias enim cognitor reperieiur, vel ei aclioni subjicietur, quam si in rem suam cogni» 

 « tor factus «it." Ex bis enim liquet jure civili proprie nullam cognitori in eumve da- 

 tam fuisse aclionem. Et licet placuisset , ut aliquando ipse cognitor actione judicati 

 agere posset , necessario tamen eadem , atque verus dominus , uti debuisset actione di- 

 rtcta scilicel, quia ut Gajus IV. 97. scribit, quum certis et quasi solemnibus verbis in 

 Io£'um domini substituatur, merito domini loco habetur i, e. , si locum recte intelligo, 

 cognitor et dominus tamquam una eademque spectantur persona , ita ut cognitor nihil , 

 quasi persona a domino diversa , sed omnia ut ipse dominus faciat , quoniam scilicet 

 cognitori dominus inesse fingilur. Igitur ratione adversarii plane eadem persona erat 

 cognitor et dominus. Constabat tamen ea persona ex duobus hominibus , alter causae 

 dominus, alter cognitor; quorum ille satisdabat (2); quapropter ei quoque, non ejus 

 vicario , et in eum judicati actio dabatur. Et quum cognitoris munus non extra judi- 

 »: ci- 



-(j'y Yal, Fr. §. 317. cf. tit. J. de satisd. § 3 



• (»•)' Vat. fr. 317. Gaj. IV.ioi. . otv^^ «:>U(6?t»fe-u\ ab ini iip,im»njoas 



i.-S .'i E 2 



