*» .V/.DI'JOHANNIS \VYCRA?fDI TROMP 



dotis forte incapacis , sed ex errore palris, cujus volunlatem magis quam facUim respici 

 par est. Hoc vult Papinianus in fine J. laud. atldens: * filiam etenim, quac natu- 

 « ralilcr agros relinuit , specie dolis , cujus capax fuit , defendi ;" in quibus Iraiisscribcn- 

 dis T r i b o n i a n u s male fuisset pio fuil subsliluit ( i ), Cum enim Papinianus hoc 

 dicit : Gliam habiiisse fuiidum in possessioae, quum pularet se possidere dolem, cujus ca- 

 pax fuit; reeepta altera leclione , is exsislit seasus, quasi JClus filiam, quae naturaüter 

 tantum lenuit praedia , defendere voluerit fictione, eam traditionis tempore dotis fuisse 

 capaccm , cujus revera capax non fuit: id quod longissime ab ejus mente afuit, 



L. 44. §. 4. Paulus lib. VI. ad Suhinum, 



« Qiii familiae erciseundae , communi dividundo et finium regundorum agunt ,• 

 « et actores sunt et rei : et iJeo jurare debent non calumniae causa litcm 

 « iiitendere et noa calumniae causa ( ad ) iuficias iri ( ad inßciliones ire 

 «Vulg.)" 



Justini anus, ul lemere lltiganlium animos jurisjurandi religione coerceret , consti» 

 tuit (2), ut principales personae post litem conteätatam subirent jusjurandum , ita ul 

 actor juraret non calumniandi animo se litem movisse , sed exislimando bonam causam 

 habere: reus autem non aliler suis aliegationibus uteretur, nisi et prius ipse jurasset , 

 quod putans se bona instantia uti , ad reluctandum pervenisset. Idem Imp. in §; 1. I. 

 de poena lern. Uti^. se hujus jurisjurandi auctorem profitetur. Quum igitur hujus ju« 

 risjurandi , in Omnibus causis postea praestandi , in vetere jurisprudentia mentio nulla 

 esset, multi Viri Docti , ducem Cujacium secuti (3), staluerunt, quae h. 1. Paulo 

 tribuuntur, deberi Triboniano. 



Alii, quorum princeps Bynkershoekius (4), jam jure Pandectarum calumniae 

 jusjurandum in usu fuisse perhibuerunt. Ex variis scilicet Digestorum locis, ubi ejus 

 mentio fit, collegit vir ampl. in iis duutaxat causis illud obtinuisse, in quibus lex faci- 

 lei ad rixandum animos praesiimebat , vexandive erat suspicio in promptu , ideoque il- 

 lud jusjurandum , a JCtis in Pandectis commemoratum , diversum fuisse ab altero Justi- 

 ni a n c o. 



Horum scnlentiam egregie confirmat Gajus IV. 172, scribens : Quodsi neque spon- 



sio- 



( i) In \ttA. fuhset consentümt Codd. MSS. et editt, Tnus Haloander habet /uiV. 

 ( 1 ) L. 1. C, de juris, pr. cal, dando. 



(3) Giphanius ad 1. 1. C. 1. , Jlarcilius ad §. I , Wissemb. in Emblem. Trib, , Schulting. 

 in notis ad L Dig. . aliiquei ( 4 ) Obss. jur. Rom. YU. 9. 



