78 JOHANinS WYBRANDl TROMP 



coasistens , quod Gajus, de sui temporis jurisprudentiä locutiis , disUnguit inier debi» 

 tiitn, quod cerlam pecuniae summam , et quod aliam cerlam rem spectat. Sic in J. 33. 

 Comm. IV. ait: nulla formula ad condictionis ficlionem exprimitur, sive cnim pecum'amf 

 « sive rem aJiquam cerlam pctimus , eam ipsam dari nobis oportere intendimus." Quodsi 

 cnim eddom formula peti poluisset pecunia nuincrata et alia res certa , quidni di- 

 xisset : « nulla formula ad condiciionis ficlionem exprimitur, si certum petelur," De» 

 nique, [nisi admitlatur illud discrimen DD.orum tempore adhuc in usu fuisse, explicari 

 Mon possunt, neque hujus tit. inscriptio, nee I. 6 et 9. ibid. nee titulus de triticarii 

 condictione. 



üt igilur revertar eo , unde initium duxi , eo mihi redire videlur hujus tituli inscrip- 

 tio , ut prioribus quidem yerbis condicliones universe cogilaiferit praetor , verbis autem 

 si certum petetur condictiones cerli, verbis denique el de condictione condictionem 

 eertae pecuniae. — Hinc nonnulla hujus tit. fragmenta pertinent ad naturam contractus, 

 uude condictio nascilur, imprimis elegans Ulpiani fragmentum in I. 1-, plura ad ge- 

 iieralem condictionem cerli sunt jreferenda , veluti 1.6, 9 , ( i ) 24. , plerique autem loci 

 inutui specialem contractum , ex quo praecipue compelit condictio si certum petetur f 

 quam in speeie hoc loco tractare (2) sibi proposuisse videlur praetor, explicaut. 



L. 9. §. 1. • ülpianus lib. 26 ad Edictum. 



« Compelit haec actio etiam ex legati ca,i|Ua , el ex lege Aquilia." 



Clar, Heffterus, obs. cap. 14. pag. 66, maxime e capite secundo legis Aquiliae 

 hanc actionem compelere pulat. si adslirmlator in fnudem slipulatoris pecuniam accep- 

 tarn fecerat. « Diflicilius enim intellectu est," ait, « quo modo ex primo et lerlio ca- 

 « pile certum condici exislimari possit." Mihi couliaria sedct sententia ; nnm priino, si 

 Vera esset haec conjectura , negligcnlissime egisset Tribonianus, tum vero certi con- 

 diclio, ut inquit Ülpianus, I. 9. pr. h. tit., compelit ex omni causa, ex qua certum 

 pelilur, sive ex certo contraplu , sive ex incerto (5)^ dummodo praesens sit obligilio. 



Be- 



{ I ) Hie locus inprimis est menior^bilis , quia iji eo capiose condictionis certI natura eipllcatur , 

 ideoqiio inservit ad cognoscendiim, quid praecipue condictio cerlae peccmiae , sive si certum petelur 

 cl condictio eertae rei, sive Trilicaria, conveniant. 



( 5) DIcat quis : « ast praetor non tractat, verum edicit'' Concedol sed sl de ^erpetuo edicto lo- 

 «jiiimur, Tarilius est, ut in äuliani persona praelorem inesse fiiigamus. 



\i) Scio equidem , Noodtium incertum contractum iulelligere innomiiiatiim contractum. Sed quo 

 jure? Mllii ü 1 planus contractum significare videtur, qui condemnando quidem iucertus est, sed ei 

 <]uo certum lameo Jieti potest, licet judex ab actoris aestimatione , in fotmulae intentione receplp , 

 j:ecedci'e possit. 



