RESPONSIO AD QUAESTIONEM JURIDICAlff; 83 



Quod allinet ad §. 47- laud. , ibi depositi q^uidem et commodali aequiparantur acfio- 

 nes , et in actionis depositi formula bonae fidei fit mentio ; verum G a j u s illo loco non agit 

 de bonae fidei judiciorum formulis, quasi in eo conveniret commodati Judicium cum 

 depositi, sed causas refert , ex quibus praetor formulas proponit, quae et in jus et in 

 factum concipiuntur; et hoc, si audiamus Ga jum , tarn commodali quam depositi con- 

 traclui proprium est. — Allerum argumentum petit Vir. Clar. ex 1, II. §.4 ubi Gajus 

 ait : « quod contrario judicio consequi quisque polest , id etiam recto judicio , quo cum 

 « eo agitur, polest saivum habere jure pensationis." De bona fide nihil refert JGtus; 

 dicit tanlum , aclioni directae opponi posse exceplionem compensalionis seu retentionis ; 

 sed, quo jure? an ideo, quod est bonae fidei hoc Judicium ? Equidem non video. 

 Gausatur Gajus eo argumento , quod idem reus consequi posset contraria actione. Hoc 

 igitur commodati actio cum b, f. judiciis habet quidera commune, sed non ideo ipsa 

 bonae fidei est. Nam licet in bis judiciis bonae fidei ratio habeatur, inde nondum se- 

 quitur , omnes actiones , contra quas compensalionis exceptio moveri polest , ejusdem 

 esse generis. Praelerea , si commodati Judicium fuissel bonae fidei, quid opus, ut Ga- 

 jus hie expresse moneret de compensatione (i ), quae i» omnibus b. f. judiciis aeque 

 observabalur ? Sin vero ob qualemcumque causam JCto hoc expresse addi non videre- 

 tur supeifluum , argumentum peliisset a regula , in b. f. judiciis compensari , 'quod U- 

 tigantes sibi invicem debent. 



Reslat, ut in sentenliam Ulpiani I. 3. §. 2. laud. inquiramus. — Si hujus frag- 

 menti priora tanlum verba , in hao actione , sicuf in caeteris b. f. judiciis , inspicimus 

 nullum certe dubium relinquitur, quin Ulpiani saltem aevo jam bonae fidei sit facta; 

 sed quid significaret JGtus ultimis verbis, quarmis in stricti litis contestatae tempui 

 ipectetur, nisi exccptionem referret in actione commodali; quippe quod in lite, quaff 

 hac actione exercelur, non quaeratur, quanti res sit litis contestatae tempore, quod' 

 caeleroquin in stricli juris judiciis spectalur, sed rei judieandae , sicut in b. f. judiciis. 

 Videtur ilaque vocab. caeteris ante b, f. judiciis a Triboniano esse inflexum. — ' 

 His denique argumentis accedit , divisoria judicia Gaji saltem tempore (2) ad stricti" 

 Juris judicia nondum fuisse relala, et tarnen commtaii dividundo ad naluram aclionis' 

 pi'T) socio propius acccdere , quam commodati ad cujuslibet bonae fidei. 



LI-; 



'(i) Cujus nuUa nifntio fit in caeteris ffarum litulis , qu! ad B. f. actiones , quas Gajus enume-' 

 r'af; f. 6a. 1., pertinent; (nam pigiioratttiani Gafus non recepit, cf. 1.. i. ff, de (jigu, } 

 (a) Cf. Heffter, §. 77. et annot, nottra. ad L 4. % a. Comui. diyiij,^ . , ^^"^ {,^ 



L 2 



